Belangrijkste conclusies
- Het rendement op staatsobligaties in de eurozone is hoger dan in jaren het geval is geweest. Dat komt omdat verwacht wordt dat de ECB de rente verder zal gaan verhogen.
- Dat het rendement op staatsobligaties die in euro’s zijn uitgegeven stijgt, betekent dat de couponbetalingen aan beleggers ook hoger worden. Dat verandert de afwegingen voor mensen die obligaties aanhouden omdat ze een regelmatig inkomen daaruit willen.
- Het rendement op staatsobligaties verschilt; Franse OAT’s en Duitse Bunds reageren gevoeliger dan obligaties uit landen in de periferie, zoals uit Italië of Spanje.
Bezorgdheid over de stijgende inflatie, de steeds hogere begrotingstekorten van overheden en renteverhogingen door centrale banken hebben de obligatiekoersen onder druk gezet. Maar, zeggen analisten en vermogensbeheerders, het hogere rendement dat daar het gevolg van is, biedt voor beleggers in grote delen van Europa nu juist aantrekkelijke inkomsten.
Het rendement op een Duitse bund met een looptijd van tien jaar, de benchmark voor de eurozone, ligt boven de 3,5 %. Dat is het hoogste niveau sinds 2009. Het rendement op Franse staatsobligaties steeg naar 4,5 %, het hoogste niveau sinds 2008, en dat op de Italiaanse BTP’s naar 4,4 %, het hoogste niveau in twee jaar tijd.
Een hogere rente maakt lenen duurder voor overheden, bedrijven en particulieren. Maar het betekent ook dat beleggers een hogere couponrente uitbetaald krijgen. Dat kan verliezen helpen compenseren, voor het geval de obligatiekoersen blijven dalen.
“Een hoger rendement betekent dat het nu voor beleggers aantrekkelijker is om obligaties te kopen, omdat die hogere inkomsten opleveren en een grotere buffer kunnen vormen tegen heftige bewegingen op de financiële markten”, zegt Suparna Sampath, specialist vastrentende beleggingsproducten bij Vanguard Europe.
Binnen de eurozone is het rendement op staatsobligaties echter niet overal hetzelfde; Franse OAT’s en Duitse bunds zijn gevoeliger dan Italiaanse en Spaanse obligaties uit de periferie, omdat de overheidsfinanciën in die landen zich verschillend ontwikkelen.
Waarom stijgt het rendement op staatsobligaties in de eurozone?
Het rendement op obligaties stijgt door verschillende factoren, zoals de hoge olieprijzen (vanwege de oorlog met Iran). Daardoor blijft de inflatie ruim boven de doelstelling van 2% van de Europese Centrale Bank liggen. Uit bezorgdheid daarover heeft de ECB de rente deze maand met een kwartpunt verhoogd. De obligatiemarkten houden rekening met nog een kwartpunt verhoging eind dit jaar, waarschijnlijk in december, en daarna nog twee verhogingen voor half 2027.
De verwachting dat het monetaire beleid strenger zal worden, hebben vooral invloed gehad op staatsobligaties met een korte looptijd. Het rendement op Duitse staatsobligaties met een looptijd van twee jaar steeg naar 3,2 %, het hoogste niveau sinds 2023, nadat de ECB tijdens haar vergadering op 10 september haar restrictieve beleid bevestigde. Obligaties met een korte looptijd zijn over het algemeen gevoeliger voor [wijzigingen in] het monetaire beleid dan die met een lange looptijd.
Het rendement op staatsobligaties in de eurozone blijft echter zelfs hoog bij obligaties met een lange looptijd. In de loop van deze zomer zorgde de wereldwijde uitverkoop van staatsobligaties met een looptijd van dertig jaar ervoor dat het rendement van deze obligaties omhoog schoot naar niveaus die voor het laatst waargenomen waren tijdens de eurocrisis in 2011.
Hoe kunnen beleggers profiteren van de beter renderende obligaties?
De daling van de obligatiekoersen baart beleggers wellicht zorgen, omdat zij de waarde van obligaties in hun portefeuille zagen dalen. Sinds begin dit jaar is de Morningstar Eurozone Treasury Bond Index, die de prestaties meet van in euro’s genoteerde staatsobligaties die als rating investment grade hebben en een looptijd hebben van meer dan één jaar, is 3,9 % gedaald.
“Het kan moeilijk zijn om te zien hoe het rendement langzaam stijgt, maar hogere rendementen kunnen beleggers uiteindelijk ten goede komen doordat ze voor hogere inkomsten zorgen”, zegt Marc Seidner, CIO van Non-traditional Strategies, en Pramol Dhawan, hoofd portefeuillebeheer opkomende markten bij Pimco.
„Het huidige rendement lijkt alleen maar ongewoon hoog als je het vergelijkt met de kunstmatig lage rentes uit de periode die volgde op de wereldwijde financiële crisis”, voegen zij eraan toe.
In de nasleep van de Europese schuldencrisis hield de ECB de rentes extreem laag en voerde zij bijzondere monetaire maatregelen door om de economie te ondersteunen. Tussen augustus 2012 en augustus 2022 schommelde de belangrijkste beleidsrente van de ECB tussen de 0 % en -0,5 %.
De huidige situatie verschilt volledig van die in 2022, toen de rendementen aanvankelijk te laag waren om de dalende koersen van staatsobligaties te compenseren, in een periode waarin de ECB de rente snel verhoogde. „Maar vandaag de dag kan een aantrekkelijk, voor inflatie gecorrigeerd startrendement voldoende inkomsten opleveren om koersdalingen als gevolg van marktbewegingen te compenseren. En de prestaties van de obligatiemarkt als geheel zijn nog steeds veerkrachtig”, zeggen Seidner en Dhawan.
Zij vinden de nu geldende rendementen “steeds aantrekkelijker vergeleken met de situatie in het verleden. Dat zorgt voor een aantrekkelijk instapmoment voor langetermijnbeleggers.“
Hogere rentes maken beleggen in obligaties aantrekkelijker. Nicolò Bragazza, portefeuillebeheerder bij Morningstar Wealth, waarschuwt echter dat je “het streven naar een hoger rendement altijd moet afwegen tegen de grotere volatiliteit die doorgaans gepaard gaat met een hoger rendement.”
Waar vinden beleggers binnen de eurozone de beste obligaties die inkomsten opleveren?
Binnen de eurozone ontstaat een steeds grotere kloof tussen staatsobligaties uit West- en Midden-Europa en die uit Zuid-Europa, die grotendeels het gevolg is van verschillen in hun overheidsfinanciën. Het rendement op Franse en Duitse staatsobligaties is harder sterker gestegen dan in Italië en Spanje. Het rendement op de 10-jarige Duitse staatsobligatie (de Bund) is afgelopen jaar 29,8% gestegen en die op de Italiaanse BTP met dezelfde looptijd volgens FactSet 27,6%. Het rendement op Franse 10-jarige OAT’s steeg in dezelfde periode 28,6%.
Volgens prognoses van de Europese Commissie zal het begrotingstekort van Duitsland dit jaar stijgen naar 3,7 % van het bbp en in 2027 naar 4,1 %. Voor Frankrijk wordt verwacht dat dit zal oplopen naar 5,7 %. Maar in Italië en Spanje blijft het begrotingstekort in 2027 naar verwachting tussen de 2 % en 3 % steken.
De spread tussen Bunds en OAT’s (die aangeeft hoeveel extra rendement beleggers eisen om in Franse staatsobligaties te beleggen, in plaats van de veiligere Duitse staatsobligaties) is sinds begin dit jaar ongeveer 40 % groter geworden en bedraagt nu 0,98 procentpunt. Dat is hoger dan de spread van Zuid-Europese landen (die ooit als de meest risicovolle werden beschouwd), waaronder Italië (0,88 procentpunt) en Griekenland (0,75 procentpunt).
„Het rendement op staatsobligaties uit Europese landen in de periferie is groter dan dat op Duitse staatsobligaties. Maar omdat de waarderingen verschillen, net als de specifieke risico’s, is de juiste selectie cruciaal”, zegt Sampath van Vanguard. Zij moedigt beleggers aan om naar het risicogecorrigeerde rendement te kijken, in plaats van alleen naar het rendement. „De spread op Franse obligaties is door de recente politieke onrust groter geworden, waardoor het nu een van de regio’s met een hoger rendement is, hoewel beleggers zich afvragen of de politieke risico’s wel voldoende gecompenseerd worden.”
„Het rendement op Griekse staatsobligaties daarentegen, die in absolute zin nu minder inkomsten bieden dan Franse, is aan het verbeteren en sommigen vinden dat met de huidige spread de risico’s te hoog worden ingeschat,” aldus Sampath.
Karin Kunrath, chief investment officer bij Raiffeisen Capital Management, is positief over Duitse en Franse staatsobligaties. „We hebben moeten accepteren dat de spread bij Franse staatsobligaties groter is geworden. Maar wij denken dat het onwaarschijnlijk is dat die nog veel groter zal worden, ondanks de problemen die de Franse overheid heeft met de begroting.”
