Belangrijkste punten
- De termijnmarkten gaan ervan uit dat de ECB tijdens de vergadering op 11 juni de rente gaat verhogen, omdat de inflatie door de Iran-oorlog langere tijd omhoog gedreven zal worden.
- De ECB zal tegelijk met haar rentebesluit nieuwe macro-economische prognoses publiceren. Kenners verwachten dat de inflatieprognoses voor 2026 en 2027 aanzienlijk hoger zullen uitvallen.
- Ook denken zij dat er in september nog een renteverhoging zal komen, maar zij denken dat de ECB haar monetaire beleid zal blijven baseren op de meest actuele, beschikbare data.
Een verhoging van de rentes: dat lijkt het meest waarschijnlijke scenario wanneer de Europese Centrale Bank op 11 juni vergadert. Dit omdat de Iran-oorlog de energiekosten opdrijft en de kans op een hogere inflatie de komende maanden vergroot.
Volgens de financiële markten is een renteverhoging door de ECB op 11 juni zeer waarschijnlijk, nu de inflatie afgelopen maand in de eurozone in een stroomversnelling terecht is gekomen. Volgens voorlopige data stegen de prijzen van consumentengoederen vorige maand 3,2%, versus 3% in april. Dat is ruim boven de inflatiedoelstelling van de centrale bank van 2%. De kerninflatie, waarbij zeer veranderlijke onderdelen zoals de energie- en voedselprijzen buiten beschouwing worden gelaten, bedroeg in mei 2,5%, hoger dan de 2,2% in april.
“Een renteverhoging van een kwart procent donderdag is al volledig ingecalculeerd en economen zijn vrijwel unaniem in hun voorspellingen”, zegt Michael Field, hoofdstrateeg Europese markten bij Morningstar.
Nadat vorige week de laatste inflatiecijfers bekend waren gemaakt, bleek op basis van door Bloomberg verzamelde data over futures dat de kans ongeveer 97% is dat de ECB donderdag de rente met 0,25 procentpunt gaat verhogen. Volgens een peiling die Reuters hield, verwacht meer dan 90% van de economen een verhoging van de rente naar 2,25%. Dat was in april nog slechts iets meer dan de helft van hen.
„Tijdens de vergadering van 11 juni zal de ECB de belangrijkste rentes hoogstwaarschijnlijk met 25 basispunten verhogen, conform de havikachtige toon die ze recent heeft aangeslagen“, zegt Martin Wolburg, senior econoom bij Generali Investments.
„De renteverhoging in juni zou vooral bedoeld zijn om haar geloofwaardigheid als inflatiebestrijder te behouden en de verwachtingen te stabiliseren. Maar nu de hoop op een vredesakkoord in de oorlog met Iran weer weggeëbd is en de risico’s op stagflatie hoog blijven, zal president Christine Lagarde waarschijnlijk de deur open willen houden voor verdere verkrapping als dat nodig is,” zegt Wolburg.
Volgens Carsten Brzeski, wereldwijd hoofd macro-economie bij ING, wordt het een renteverhoging uit „voorzorg“, na eerdere kritiek dat de ECB in 2022 te traag heeft gehandeld. De huidige situatie verschilt wel van die in 2022, omdat toen destijds de ECB in actie kwam, de inflatie op jaarbasis meer dan 8% was. Brzeski ziet een renteverhoging in juni echter als “een symbolische stap, die de vastberadenheid van de ECB om op te treden moet benadrukken”.
Wat zijn de belangrijkste ECB-rentes?
Sinds 11 juni 2025 zijn de drie beleidsrentes van de ECB:
- De depositorente: 2,00%
- De herfinancieringsrente: 2,15%
- De marginale beleningsrente (de rente waartegen banken kort geld kunnen lenen bij de ECB): 2,40%
Na de eerste renteverlaging die de ECB in juni 2024 doorvoerde, is de depositorente na in totaal acht renteverlagingen gedaald van 4,00% naar nu 2,00%.
Wat te verwachten van de nieuwe macro-economische prognoses van de ECB?
De vooruitzichten voor het rentebeleid worden steeds ingewikkelder, omdat de ECB een evenwicht moet zien te vinden tussen de inflatie die maar hoog blijft en de lagere economische groei. Daarom zal de aandacht van beleggers donderdag waarschijnlijk gespitst zijn op de nieuwe macro-economische prognoses van de ECB, die ook op 11 juni worden gepubliceerd.
“Wij verwachten dat de prognoses bijgesteld zullen worden”, zegt Alessandro Tentori, Chief Investment Officer Europa bij BNP Paribas AM. Hoewel de prognose uit maart van een groei van het bbp van 0,9% grotendeels in lijn is met de Bloomberg-consensus onder analisten nu van 0,8%, denkt Tentori dat de inflatieprognoses mogelijk naar boven zullen worden bijgesteld, omdat de consensusramingen op 2,9% uitkomen. De ECB-prognoses in maart gingen nog uit van een stijging naar 2,6% in 2026.
„Ervan uitgaand dat de olieprijs niet snel op hetzelfde niveau terug zal komen van vóór de Iran-oorlog, zal de ECB haar inflatieprognoses voor 2026 en 2027 aanzienlijk naar boven moeten bijstellen”, zegt Ulrike Kastens, senior econoom bij DWS. Tegelijkertijd daalt de economische groei, zoals uit de meest recente PMI-cijfers blijkt. De S&P Global Composite Purchasing Managers’ Index voor de eurozone daalde in mei van 48,8 naar 48,5. Daarmee is voor het eerst sinds eind 2024 twee maanden op rij sprake van economische krimp.
„De economische groei vertraagt, de voorwaarden om geld te lenen strenger en er zijn nog steeds weinig aanwijzingen dat dit bij een brede groep nogmaals [een opdrijvend, red.] effect heeft op hun loon. Bovendien kan monetair beleid de onderliggende oorzaken van een door het aanbod veroorzaakte [energie]schok niet aanpakken“, zegt Wolburg van Generali Investments.
Het risico van te vroeg monetair verkrappen
De ECB kreeg kritiek omdat zij in 2022 te traag reageerde op een snel stijgende inflatie en zou daarom dit jaar wellicht een strenger beleid willen voeren. “Maar het is geen 2022”, zegt Raphaël Gallardo, hoofdeconoom bij Carmignac. “De wisselwerking tussen winst en werkgelegenheid [waarbij hogere winsten de vraag naar personeel vergroten, daardoor de lonen stijgen en daarmee de inflatie, red.] is nu veel minder sterk dan in 2022. En nu de arbeidsmarkt minder krap is, hebben werknemers een minder sterke onderhandelingspositie en is er waarschijnlijk maar ruimte voor twee renteverhogingen deze zomer.”
Tentori van BNP Paribas AM gelooft echter dat dit een „politiek” risico met zich mee zou kunnen brengen op een te vroege renteverhoging. Hij noemt nog twee andere risico’s: dat de inflatie na de zomer zou kunnen gaan dalen en de economische groei verder daalt. Dit laatste is nog niet ingeprijsd op de financiële markten.
Zal de ECB in september de rente ook verhogen?
Volgens een enquête die Reuters uitzette, verwachtte 60% van de economen een extra renteverhoging in 2026, waarschijnlijk in september. Dat komt overeen met wat de markt verwacht.
„Wij verwachten geen ingrijpende maatregelen, eerder een geleidelijke aanpassing van het monetaire beleid, met in totaal een verhoging van de rente met ongeveer 50 basispunten naar 2,50%. De volgende stap zou in september kunnen volgen“, zegt Kastens van DWS.
BNP Paribas AM verwacht ook een tweede renteverhoging in september, maar volgens Tentori zal de „ECB haar beleid blijven presenteren als iets wat afhangt van de economische cijfers, en zal dit zich steeds meer richten op het indirecte effect op de lonen, de kerninflatie en de prijzen in brede zin.”
Het basisscenario van BNP Paribas AM blijft dat er twee renteverhogingen van 0,25 procentpunt plaatsvinden – in juni en in september – gevolgd door een langdurige status quo tot en met eind 2027.
Wanneer zijn de ECB-vergaderingen dit jaar?
- Op 11 juni
- Op 23 juli
- Op 10 september
- Op 29 oktober
- Op 17 december
Wat zou een hogere rente kunnen betekenen voor de obligatiemarkten?
De markt voor staatsobligaties in de eurozone was afgelopen jaar onderhevig aan grote schommelingen. Dat kwam doordat de verwachtingen over de rente veranderde van mogelijk meer renteverlagingen naar een renteverhoging na het uitbreken van de Iran-oorlog.
De rente op staatsobligaties blijft hoog in de eurozone: die van de Duitse 10-jarige Bund schommelt rond de 3,0%. Dat komt doordat er meer obligaties worden uitgegeven, uit bezorgdheid over de staatsfinanciën en de onzekere vooruitzichten voor de economische groei. Hogere rentes zorgen doorgaans voor hogere obligatierentes en lagere obligatiekoersen. Hogere rentes maken bestaande obligaties – vooral obligaties die zijn uitgegeven in een periode dat de rente hoog stond – bovendien minder aantrekkelijk.
Volgens Tentori van BNP Paribas AM zijn beleggers „erg gevoelig voor schommelingen in de koers van staatsobligaties en zouden zij een hogere rente kunnen eisen”, vanwege het te grote aanbod van obligaties en de stijgende inflatie. Dat komt niet alleen vanwege de Iran-oorlog, maar ook door de ontwikkeling van AI, die zeer veel energie kost.
