Belangrijkste punten
- De inflatie in de eurozone zal in de maand mei naar verwachting opgelopen zijn naar 3,4%, onder invloed van de energieprijzen, en de kerninflatie naar 2,3%.
- Analisten van Goldman Sachs verwachten dat de energie-inflatie waarschijnlijk zal toenemen naar 11,9% op jaarbasis. Dat was in april nog 10,8%. Maar veel is nog onduidelijk.
- Omdat de energieschok nu echt effect krijgt op de hele economie, wordt verwacht dat de Europese Centrale Bank de rente in juni zal verhogen.
Volgens de voorlopige consumentenprijsindex die op dinsdag 2 juni, wordt gepubliceerd, zal de inflatie in de eurozone deze maand naar verwachting verder stijgen.
Economen schatten de inflatie gemiddeld in op 3,4%, volgens Trading Economics, hoger dan Eurostats definitieve inflatiecijfer in april (3%) en hoger dan het doel van de ECB voor de middellange termijn (2%).
De kerninflatie, die onderdelen waarvan de prijs sterk fluctueert, zoals energie en voedsel niet meerekent, zal naar verwachting in april gestegen zijn van 2,2% in april naar 2,3%.
„De inflatie zal naar verwachting in mei verder omhoog gegaan zijn; prognoses wijzen op een stijging van 40 basispunten vergeleken met april. Als dat zo is, zegt Michael Field, hoofdstrateeg Europese markten bij Morningstar, is de inflatie in slechts zes maanden verdubbeld na het dieptepunt in december 2025”. Hij voegt hieraan toe dat de hogere inflatie vrijwel uitsluitend veroorzaakt wordt door de Iran-oorlog en de manier waarop hogere energieprijzen doorwerken in de inflatie. Dat blijkt ook uit het feit dat de kerninflatie hetzelfde is gebleven.
Hoe hoog kan de inflatie tegen eind dit jaar zijn?
„De onevenredige hoge olieprijs, de eerste signalen dat de toeleveringsketens voor industrieproducten verstoord zijn en andere indirecte effecten op de prijzen van voedingsmiddelen en diensten“ maken dat analisten van Goldman Sachs hun verwachtingen voor de inflatie hebben bijgesteld. Zij denken dat de totale inflatie in het vierde kwartaal een piek zal bereiken (3,4%) en de kerninflatie dit jaar zal uitkomen “op iets onder de 2,5% en zal stijgen naar 2,7% in het tweede kwartaal van 2027. Daarna zal die geleidelijk weer dalen naar 2% in het vierde kwartaal van 2028.” De analisten verwachten dat de energie-inflatie waarschijnlijk door zal stijgen naar 11,9% op jaarbasis, versus 10,8% in april, hoewel niets zeker is.
De verwachting is dat de inflatie in de meeste Europese landen [in mei] hoger zal uitvallen dan in april. Dit betekent dat de inflatie in de eurozone waarschijnlijk boven de 3% zal blijven, al zou die in Duitsland licht kunnen dalen, dankzij de tijdelijke verlaging van de belasting op benzine en diesel door de Duitse regering. Henry Cook, senior econoom Europa bij MUFG Bank, verwacht dat de inflatie eind dit jaar zal uitkomen op 4%.
Is de hoge inflatie iets tijdelijks?
Volgens een enquête die de Europese Centrale Bank in mei hield over de toegang die bedrijven hebben tot financiering verwachten ondernemingen in de eurozone dat de inflatie op de korte termijn zal stijgen en daarna, op de middellange termijn, hetzelfde zal blijven.
„De hoogte van de inflatie binnen de eurozone in mei zal nog steeds de gevolgen weerspiegelen van de afgesloten Straat van Hormuz. Maar voorlopig lijkt het risico op een langere wijdverspreide [hoge] inflatie klein“, zegt Martina Daga, macro-econoom bij AcomeA Sgr. „De afsluiting werkte snel door in de benzineprijzen, maar nu de olieprijs in mei lijkt te zijn gestabiliseerd, lijkt de kans op verdere stijgingen klein. Voor de prijzen van elektriciteit, voedsel en transport geldt echter dat de aanpassing nog moet komen. Het risico dat de hogere prijzen ook hogere lonen tot gevolg zal hebben, is beperkt: bedrijven melden dat hun macht om de prijzen te verhogen klein is, de loongroei vertraagde het eerste kwartaal en overheden hebben nauwelijks extra geld uitgetrokken.”
De prijsschok zou echter wel eens groter kunnen zijn dan verwacht, omdat die de komende kwartalen en komend jaar doorwerkt in toeleveringsketens. Daardoor zal de inflatie dit jaar gemiddeld 3,0% bedragen – hoger dan de 2,7% die in consensusprognoses naar voren kwam en in de meest recente enquête die de ECB heeft gehouden onder economen die prognoses maken (SPF) werd voorzien – en 3,2% als je kijkt naar de komende 12 maanden, aldus Martin Wolburg, senior econoom bij Generali Investments.
„Dit komt grotendeels overeen met de inflatie die de financiële markten nu inprijzen, maar op de korte termijn is die nog steeds aan de hoge kant,” voegt Wolburg toe. „Uit inflatiegerelateerde swaps (ILS) in mei in de eurozone kan opgemaakt worden dat de markt uitgaat van 3,9% inflatie over één jaar. Uit de enquête die de ECB onder consumenten hield over hoe hoog zij denken dat de inflatie zal uitvallen, kwam een percentage van 4,0% naar voren voor de komende twaalf maanden. Voor een periode van vijf jaar gaat de markt gemiddeld uit van 2,5%, dicht bij wat consumenten verwachten (2,4%). De marktprijzen weerspiegelen dus de kortetermijneffecten van de prijsschok, maar ligt waarschijnlijk hoger dan de inflatie die wij verwachten als de eerste impuls van hogere energieprijzen en verstoringen in de toeleveringsketen wegebt.”
Zal de ECB de rente in juni verhogen?
De energieschok „werkt door in de economie en de inflatie zal langer hoger blijven dan de doelstelling van de ECB“, zei Isabel Schnabel, ECB-directielid, in een interview met Reuters. Zij gelooft dat „een renteverhoging in juni noodzakelijk zal zijn“.
Volgens Wolburg van Generali „wijst recente communicatie op een op data gebaseerd standpunt, dat meer rekening houdt met opwaartse inflatierisico’s.“
„Naar onze mening zorgt dit ervoor dat het beleid blijft: voorkomen dat een tijdelijke prijsschok doorwerkt in de prijs- of loonvorming op de middellange termijn“, zegt Wolburg. Een ECB die meer let op het risico van een [hogere] inflatie „zal de inflatie die de financiële markten op de korte termijn inprijzen hoog moeten houden en die op de middellange termijn moeten verankeren.“
Riccardo Marcelli Fabiani, hoofdeconoom bij Oxford Economics, gelooft dat de ECB de rente tijdens de volgende vergadering op 11 juni zal verhogen. „De littekens van de recente ervaringen met inflatie doen nog steeds pijn. Dus de ECB zal liever het zekere voor het onzekere nemen en een te strak beleid voeren dan het tegenovergestelde. Dit om te voorkomen dat opnieuw het beeld ontstaat dat de ECB te laat ingrijpt, in een situatie die veel ongemakkelijke overeenkomsten vertoont met die in 2022.“
Field van Morningstar voorziet veel hobbels voor de Europese economie en voor degenen die die moeten bijsturen. „Als de inflatie blijft stijgen – wat zeer waarschijnlijk is, omdat een oplossing voor de Iran-oorlog uitblijft – zullen centrale bankiers gedwongen zijn de rentes te verhogen. Het zal tijd kosten om de inflatie te temperen en dat zijn zeker niet de gunstige macro-economische omstandigheden waarop we begin dit jaar hoopten.”
