Kan de goudhausse doorgaan? Waarschuwing voor beleggers

Sinds november 2022, toen goud op het laagste punt stond sinds de coronapandemie, lijkt goud onstuitbaar: de prijs is sindsdien meer dan verdubbeld. De goudprijs staat nu boven de 4.010 dollar per troy ounce, dicht bij het record van $4.058 van enkele dagen geleden.

Die stijging is niet onopgemerkt gebleven. In juni zei DoubleLine-topman Jeffrey Gundlach in een interview met Bloomberg: “Ik beschouw goud als een volwaardige beleggingscategorie. Het is niet meer alleen iets voor doemdenkers en roekeloze speculanten.”

Ik beschouw goud als een volwaardige beleggingscategorie. Het is niet meer alleen iets voor doemdenkers en roekeloze speculanten.

Ook UBS, RBC Capital Markets, Goldman Sachs, JP Morgan en VanEck hebben de afgelopen maanden positief over goud geschreven. De opvallendste uitspraak was afkomstig van Michael Wilson, hoofd beleggingen bij Morgan Stanley. Hij adviseerde een portefeuille met 60 procent aandelen, 20 procent obligaties en 20 procent goud. Dat is bijna het dubbele van een neutrale weging voor goud, uitgaand van de waarde van de wereldwijde voorraad fysiek goud die in omloop is, in verhouding tot de totale waarde van de grootste beleggingscategorieën wereldwijd (zoals aandelen, obligaties, zilver en bitcoin).

De sterke stijging van de goudprijs wordt vooral gedreven door twee factoren.

Ten eerste hebben centrale banken traditioneel sterk op de Amerikaanse dollar geleund als reservevaluta. Dat komt onder meer door de omvang en kracht van de Amerikaanse economie en het vertrouwen in de kredietwaardigheid van Amerikaanse staatsobligaties. Maar nu de Amerikaanse staatsschuld steeds verder oploopt, is dat vertrouwen wat afgenomen. Veel centrale banken proberen daarom hun reserves minder afhankelijk te maken van de dollar en kopen in plaats daarvan in hoog tempo goud.

Ten tweede wordt goud van oudsher als een veilige haven beschouwd in tijden van economische onzekerheid. Daar is dit jaar genoeg aanleiding toe geweest: snelle veranderingen in het heffingenbeleid, vragen over het effect van deze importheffingen op de economische groei en tekenen dat het consumentenvertrouwen al begint af te nemen. Verder zorgen ook geopolitieke spanningen ervoor dat beleggers in goud vluchten, een veilige haven tijdens een storm.

Het resultaat: goud is nu van de grote beleggingscategorieën de best renderende van de afgelopen twintig jaar, in de periode tot en met 9 oktober 2025, met een gemiddeld jaarrendement van 11 procent. Gemeten over de meeste kortere periodes staat goud overigens ook bovenaan.

Kan de goudhausse aanhouden? Dat hangt ervan af. Als centrale banken hun agressieve inkoopbeleid voor goud voortzetten en er sprake blijft van economische onzekerheid, zou dat gunstig zijn voor de goudprijs. Hetzelfde geldt als de rente omlaag zou gaan.

Een lage rente is doorgaans positief voor goud: dat verlaagt de kosten van het aanhouden van goud, in plaats van obligaties. Ook als de dollar verder zou verzwakken, zou dat in het voordeel van goud werken. Goud heeft historisch gezien namelijk een vrij sterke negatieve correlatie met de dollar.

Toch zijn deze positieve factoren mogelijk niet voldoende om het risico te compenseren van het feit dat de goudprijs nu zo hoog is. Wetenschappers Campbell Harvey en Claude Erb hebben aangetoond dat de goudprijs op de lange termijn vaak naar een gemiddelde prijs terugkeert. Wanneer goud, gecorrigeerd voor inflatie, op een hoog niveau staat, volgt daarna vaak een periode van prijsdalingen.

Dat gebeurde bijvoorbeeld in 1980: na een sterke stijging volgde toen een decennium van magere rendementen. Een vergelijkbaar patroon zagen we in augustus 2011, toen de reële goudprijs een piek bereikte, gevolgd door een scherpe daling tussen 2013 en 2015.

Gelet op dit patroon is het waarschijnlijk niet het ideale moment om goud te kopen wanneer de prijs dicht bij een record staat. De grafiek hieronder laat de langetermijntrend zien van de goudprijs, gecorrigeerd voor inflatie (berekend als prijs gedeeld door de consumentenprijsindex). De huidige prijs ligt meer dan twee keer zo hoog als het historische gemiddelde.

Nog een reden om voorzichtig te zijn: goud kent historisch gezien lange periodes van harde stijgingen óf harde dalingen, zoals te zien is in de onderstaande grafieken. Tot de hausseperiodes behoren onder meer eind jaren zeventig en de periode van 2001 tot 2011. In beide gevallen vervijfvoudigde de goudprijs of meer.

Maar de keerzijde was pijnlijk. Zo daalde de goudprijs tussen oktober 1980 en februari 1985 met gemiddeld meer dan 17 procent per jaar.

Goud heeft de reputatie een veilige haven te zijn, maar zijn neiging tot extreme volatiliteit maakt dat het in werkelijkheid vaak grotere prijsuitslagen heeft dan aandelen. Tussen 1972 en september 2025 had goud een gemiddelde maandelijkse standaarddeviatie van 19,7. Ter vergelijking: bij Amerikaanse aandelen was dat ongeveer 15,3.

Naast die pieken en dalen zijn er ook langere perioden geweest waarin de goudprijs wegzakte. Toen de goudprijs eind 1987 begon te dalen, verloor het in reële termen jarenlang terrein. Pas in november 2005 was die daling volledig goedgemaakt. Tijdens de lange beursrally van 1982 tot 2000, waarin Amerikaanse aandelen gemiddeld bijna 17 procent per jaar opbrachten, daalde de goudprijs juist gestaag, met gemiddeld bijna 2 procent per jaar.

Dit heeft deels te maken met het feit dat goud geen inkomsten oplevert. Zoals Warren Buffett ooit zei: “Het ligt daar maar en kijkt naar je.” Dat kan gunstig zijn als je vooral je koopkracht op de lange termijn wilt behouden. Maar het is minder aantrekkelijk als je vermogen wilt opbouwen.

Hoewel goud niet altijd zorgt voor langetermijngroei, is het wél nog steeds een sterke kandidaat als je spreiding wilt aanbrengen binnen een portefeuille. De correlatie tussen goud en de Morningstar US Market Index is slechts 0,03. Dat is lager dan bij elke andere grote beleggingscategorie, inclusief obligaties. Het ligt ook een stuk onder de hogere waarden van 0,2 tot 0,4 die soms in eerdere perioden zijn gemeten.

Toch betekent de recente stijging van de goudprijs dat het risico momenteel hoger is dan normaal. In mijn ogen is het verstandig om een blootstelling aan goud te beperken tot maximaal 5 procent van je totale portefeuille – of zelfs minder. En houd er rekening mee dat de huidige goudhausse waarschijnlijk niet oneindig doorgaat.

De auteur heeft geen belang in de in dit artikel genoemde effecten. Lees hier meer over het redactionele beleid van Morningstar.