Belangrijkste punten
- De US Dollar Index verloor 11% in 2025 en beleggers denken dat een verdere daling in het verschiet ligt.
- De US Dollar Index verloor 11% in 2025 en beleggers denken dat een verdere daling in het verschiet ligt.
- Euro-obligaties, de digitale euro en de wereldhandel zouden de wereldwijde positie van de euro kunnen versterken.
Al bijna acht decennia is de Amerikaanse dollar de ruggengraat van de financiële wereld wereldwijd- als ruggensteun voor de oliehandel, als ankerpunt voor de reserves van de centrale banken en als veilige haven in crisistijd. Nu een groeiend aantal landen energiecontractenafsluit in andere valuta’s en centrale banken van China tot Brazilië hun dollarreserves afbouwen, stelt de recordschuld van de VS het vertrouwen van beleggers op de proef. Bij elkaar opgeteld suggereren deze verschuivingen dat de ooit onbetwiste dominantie van de greenback kwetsbaar kan zijn.
Tekenen van een verzwakkende trend zijn zichtbaar in de marktbenchmarks. De US dollarindex (DXY), die de positie van de Amerikaanse dollar meet ten opzichte van een mandje van andere belangrijke valuta’s, is sinds het begin van het jaar ongeveer 11% gedaald. Daarmee is de dollar teruggezaktna de meerjarige hoogtepunten die in 2022 werden bereikt. De eerste zes maanden van 2025 waren de slechtste halfjaarprestaties voor de Amerikaanse dollar sinds 1991.
Is dit het moment van de euro?
Er zijn overtuigende redenen om aan te nemen dat de euro een grotere internationale rol zou kunnen spelen, omdat het huidige mondiale klimaat in het voordeel van de euro is en omdat landen met hoge tarieven proberen te diversifiëren weg van de dollar.
“Met de veranderende wereldwijde economische orde en de opkomst van nieuwe machtscentra wordt de vraag welke valuta’s in de toekomst zullen domineren steeds belangrijker, en mag de suprematie van de dollar niet langer als vanzelfsprekend worden beschouwd”, zegt Claudio Wewel, FX strateeg bij J. Safra Sarasin.
De gezamenlijke uitgifte van Europese schulden tijdens de pandemie en de voortdurende inspanningen om de fiscale integratie te verdiepen, hebben het aanbod van in euro genoteerde activa van hoge kwaliteit vergroot. D, aardoor is de munt aantrekkelijker geworden voor centrale banken die op zoek zijn naar diversificatie. Als de Europese Unie de economische stabiliteit kan handhaven en de al lang besproken financiële hervormingen kan doorvoeren, kan de euro geleidelijk zijn mondiale voetafdruk uitbreiden. Hoewel de meeste economen waarschuwen dat het eerder een uitdaging op de lange termijn wordt om de liquiditeit en politieke steun van de dollar te evenaren dan dat er onmiddellijke een verschuiving plaatsvindt.
Tot nu toe is er echter nog geen sprake van een wereldwijde stormloop op de euro. Volgens IMF-statistieken was de dollar in het tweede kwartaal van dit jaar goed voor ongeveer 58% van de mondiale reserves die bekend zijn, versus meer dan 70% rond de eeuwwisseling. De euro is goed voor 20% van de mondiale deviezen reserves, dit percentage is het afgelopen decennium standvastighetzelfde gebleven.
“De euro is er niet in geslaagd te profiteren van het dalende aandeel van de dollar in de wereldwijde officiële FX-reserves,” zegt Michael Diamantopoulos, associate director vastrentende waarden en valuta bij Morningstar. Dat komt omdat “haar winst qua marktaandeel in de internationale schuldfinanciering teniet is gedaan door een lichte daling van het aantal gefactureerde exportgoederen.”
“Nu de bezorgdheid over fiscale dominantie toeneemt en de onafhankelijkheid van centrale banken over de hele wereld in twijfel wordt getrokken, is de geloofwaardigheid van de ECB van onschatbare waarde”, zegt hij.
Een zwakke dollar betekent dus niet automatisch dat de dominantie van de dollar afneemt. Toch gelooft Wewel van J. Safra Sarasin dat “de euro in opkomst is als geloofwaardig alternatief”. Hij noemt drie factoren die de rol van de euro op de wereldmarkten zouden moeten versterken: Euro-obligaties, de digitale euro en wereldhandel.
Hoge verwachtingen van euro-obligaties
“De omvangrijke en liquide Amerikaanse markt voor schatkistpapier is een van de belangrijkste factoren die de dominante rol van de dollar als reservevaluta ondersteunen,” zegt strateeg J. Safra Sarasin.
Ondanks de naam zijn euro-obligaties schuldbewijzen die internationaal worden uitgegeven in een vreemde valuta en dus, niet noodzakelijkerwijs in euro’s. Ze worden eerder uitgegeven in valutaparen zoals eurodollar, eurosterling of euroyen.
“Het omruilen van nationale staatsobligaties voor euro-obligaties tot een drempel van 25% van het lokale BBP zou een markt van 5 biljoen euro, creëren. Dat, zou voldoende liquiditeit zou bieden aan beleggers en tegelijkertijd als veilig worden beschouwd. Zodra de vraag van wereldwijde beleggers toeneemt, zal dit de rendementen van euro-obligaties waarschijnlijk onder die van nationale staatsobligaties duwen.”
Wewel erkent echter dat “euro-obligaties politiek controversieel zullen blijven en politieke tegenstand blijven ondervinden van Duitsland en de Scandinavische landen” en dat “meer vooruitgang richting een begrotingsunie en verbeterde controlemaatregelen nodig zijn om begrotingsdiscipline te waarborgen”.
Volgens een in juni gepubliceerd rapport van de ECB, dat zich richt op de internationale rol van de euro, moet “de hoogste prioriteit worden gegeven aan het bevorderen van de spaar- en investeringsunie om de Europese financiële markten ten volle te benutten”.
“Het wegnemen van belemmeringen binnen de EU is essentieel om de omvang en liquiditeit van de eurofinancieringsmarkten te vergroten. Dat is een voorwaarde voor breder gebruik van de euro. De geplande uitgifte van obligaties op EU-niveau - naarmate Europa zijn eigen verdediging ter hand neemt - zou een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de verwezenlijking van deze doelstellingen”, voegde hij eraan toe.
Hoe de digitale euro de dominante dollar kan uitdagen
De ontwikkeling van de digitale euro versnellen, wat in 2021 begon, zou een andere manier kunnen zijn om de vraag naar de euro te vergroten. Gezien de recente initiatieven van de regering-Trump om het gebruik van door dollars gedekte stablecoins te bevorderen, zal vooruitgang op dit front volgens Wewel van J. Safra Sarasin zeer belangrijk zijn.
Door het wereldwijde gebruik van zulke stablecoins te promoten, proberen de VS de wereldwijde dominantie van de dollar te versterken. Omdat de wereldwijde reputatie van een valuta sterk afhangt van het gebruik ervan in het betalingsverkeer, probeert Trump met deze stap de dominantie van de dollar bij grensoverschrijdende transacties en facturering te versterken. Stablecoins, die gekoppeld zijn aan de Amerikaanse dollar en grotendeels gedekt worden door schatkistpapier, zorgen op hun beurt voor extra vraag naar in dollars uitgegeven staatsleningen en mogelijk naar particuliere leningen.
De EU wacht deze ontwikkelingen niet af. “De digitale euro die de ECB ondersteunt, heeft geen insolventierisico’s, wat een concurrentievoordeel zou opleveren ten opzichte van particuliere stablecoins die door de dollar worden ondersteund,” zegt Wewel. Tot slot zou de digitale euro “de monetaire en strategische autonomie versterken en de afhankelijkheid van niet-Europese betalingssystemen, zoals Amerikaanse creditcardbedrijven of Big Tech wallets, verminderen, terwijl de transparantie van transacties wordt verbeterd en inspanningen tegen witwaspraktijken worden ondersteund.”
Handelsverschuivingen: waarom een zwakke dollar de rol van de euro werelwijd kan versterken
De handelsoorlogen van de Amerikaanse president Donald Trump verzwakken de handelsbetrekkingen tussen de Verenigde Staten en zijn traditionele bondgenoten en partners. Wewel is van mening dat dit “een unieke kans is voor de eurozone om haar rol en aandeel in de wereldhandel te versterken”.
Hoewel de strateeg van J. Safra Sarasin verwacht dat olie-exporteurs uit het Midden-Oosten de voorkeur blijven geven aan betalingen in Amerikaanse dollars, zou de invoering van de euro populair kunnen worden voor de handel in sectoren waar de eurozone een concurrentievoordeel heeft, zoals machines, farmaceutische producten of groene technologieën.
“Net als Amerikaanse staatsobligaties zouden Europese activa ook kunnen profiteren van een ‘convenience yield’, een premie die beleggers bereid zijn te betalen voor een zeer liquide en veilige belegging,” zegt Wewel.
Vooruitzichten voor de US dollar: Waarom de daling kan aanhouden
“Ondanks het feit dat de euro zijn Fair Value nadert, na de afgelopen tien jaar ondergewaardeerd te zijn geweest, verwachten we op middellange termijn een verdere stijging ten opzichte van de Amerikaanse dollar,” zegt Diamantopoulos van Morningstar. Tegelijkertijd “blijft de dollar volgens onze kengetallen overgewaardeerd”, voegt hij eraan toe.
“Een verdere afwaardering is de komende jaren steeds waarschijnlijker in het licht van het tanende economische exceptionalisme van de VS, wat zou kunnen leiden tot minder buitenlandse investeringen en uitstroom die verband houdt met hedging, een aanhoudende druk op de lopende rekening en de schuldenlast, en steeds meer bezorgdheid over de onafhankelijkheid van de Fed,” aldus Diamantopoulos.
