Campbell Harvey van Duke University heeft onderzocht of bitcoin echt met goud concurreert als ‘veilige haven’-beleggingscategorie. Hoewel beleggers beide beschouwen als plekken voor waardeopslag en als potentiële bescherming als er spanning heerst op de markt, blijkt uit zijn analyse dat goud in crisistijd een stabielere rol blijft spelen. Ondanks zijn snelle opkomst als digitale beleggingscategorie, kent bitcoin unieke systemische en technische risico’s die goud niet heeft. De relatie tussen goud en bitcoin, ooit nauw met elkaar verbonden, begint minder te worden. Goud heeft zich tijdens recente, financieel onzekere periodes opnieuw bewezen als voorkeurs-hedge in crisistijd.
Kenmerken van gold en bitcoin
Harvey, auteur van het artikel ‘Gold and Bitcoin’ van september 2025, vergeleek de veilige haven-kenmerken, risico’s en prestaties van goud en bitcoin. Zijn analyse ging vooral in op:
- Historische en recente prijscorrelaties tussen de twee activa.
- De prestaties van beide beleggingscategorieën tijdens marktschokken en in periodes van hogere volatiliteit.
- De verschillende risico’s waarmee elke beleggingscategorie te maken heeft. Zoals de unieke technische risico’s van bitcoin, waaronder de bedreiging van quantumcomputers en aanvallen op de beveiliging van blockchain.
- De macro-economische factoren en de regelgeving die de voorkeur van beleggers voor een van beide bepaalt, vooral nu institutionele beleggers meer investeren in cryptomarkten en centrale banken goud blijven hamsteren.
De belangrijkste punten over goud en bitcoin
Harvey ontdekte het volgende:
Bitcoin (een digitale beleggingscategorie) en goud (een fysieke beleggingscategorie) hebben verschillende kenmerken gemeen die verklaren waarom beleggers ze misschien over één kam scheren:
- Beide zijn zeldzaam en bijna onmogelijk te repliceren of te vervalsen.
- Zowel de productie van goud als die van bitcoin is energie-intensief, maar voor het delven van bitcoin geldt dit nog sterker.
- Bitcoin noch goud zorgen voor een intrinsieke kasstroom.
- Goud en bitcoin hebben lage ‘inflatiepercentages’ (stijging van het aanbod). Die liggen bij beide onder de jaarlijkse stijging van de consumentenprijsindex. De jaarlijkse inflatie van gold – de jaarlijkse productie uit mijnen gedeeld door de geschatte bovengrondse voorraad – lag de afgelopen 12 jaar elk jaar onder de 2%; in 2024 was die 1,75%. De inflatie van bitcoin is gestaag gedaald van ongeveer 15% in 2013 tot slechts 1,1% in 2024.
- De delvingskosten zijn hoog bij beide. Het delven van bitcoin vergt enorme hoeveelheden energie en vereist grote kapitaaluitgaven. Miners investeren aanzienlijk in gespecialiseerde hardware die snel in waarde daalt. Goud is ook duur om te delven: de totale kosten worden geschat op 1.150 à 1.400 dollar per troy ounce.
2. Goud delven kan maar op een beperkt aantal plekken, geografisch gezien, terwijl bitcoin delven overal kan.
3. Hoewel goud en bitcoin tussen 2022 en 2024 een grote correlatie hadden, is dat sinds begin 2025 niet meer zo. De aantrekkingskracht van goud als traditionele veilige haven blijft sterker in crisistijd en contrasteert met de volatiliteit van bitcoin.
4. Gold blijft beter presteren dan bitcoin in periodes van geopolitieke spanningen of marktstress, wat zijn reputatie als risicomijdende beleggingscategorie bevestigt. Bitcoin beweegt daarentegen meestal mee met bredere risicovolle activa. Daardoor vergroot het soms de volatiliteit van de portefeuille in plaats van die ertegen te beschermen.
5 Ondanks de verschillen zijn beide activa in potentie een middel om te diversificeren en waarde te behouden. Maar de staat van dienst van goud en de duidelijkheid over regelgeving maken van goud een consistentere beschermheer.
Amper besproken risico’s van goud en bitcoin
- Er is vaak kritiek op het hoge elektriciteitsverbruik van bitcoin. Maar voor het winnen van goud is een vergelijkbare hoeveelheid energie nodig en dat heeft bovendien ook gevolgen voor het milieu, vanwege afval, waterverbruik en verstoring van de natuurlijke leefomgeving. het delven van goud zou dus wel eens voor een hogere ecologische voetafdruk kunnen zorgen dan bitcoin.
- Als fysieke beleggingscategorie is goud kwetsbaar voor inbeslagname door de overheid.
- Goud is geen wettig betaalmiddel en bitcoin is dat alleen in El Salvador. Beide kunnen worden verboden. De VS hebben fysiek goud van 1933 tot 1974 verboden. China heeft bitcoin volledig verboden en India heeft gedeeltelijk.
- Goud en fiatvaluta’s kunnen onderworpen worden aan kapitaalcontroles. Met zijn gedecentraliseerde grootboek is bitcoin beter bestand tegen zulke maatregelen en tegen directe overheidscontrole in het algemeen. Dit komt omdat het niet afhankelijk is van een nationaal banksysteem.
- Bitcoin is aanzienlijk minder liquide en minstens vier keer zo volatiel als goud en heeft meerdere dalingen van meer dan 70% in zijn korte geschiedenis meegemaakt. Harvey schrijft: “De verkoop van 100.000 bitcoin, ter waarde van ongeveer 11,8 miljard dollar, zou vergelijkbaar zijn met die van 109 ton goud. Het gemiddelde handelsvolume van bitcoin is ongeveer 50 miljard dollar. Dus de verkoop van 11,8 miljard dollar zou tot een enorme prijsdaling van 25% kunnen leiden. De goudtransactie zou misschien 5% van de dagelijkse omzet uitmaken en veel minder impact op de markt hebben, misschien een van 2%.”
- Bitcoin heeft te maken met existentiële bedreigingen die goud niet kent, zoals de mogelijkheden van kwantumtechnologie (die zogeheten reverse engineering van een privésleutel mogelijk maakt) of criminele aanvallen op de blockchain (zoals een 51%-aanval om het netwerk onder controle te krijgen), net als het risico op regelgeving. Harvey kwam tot de volgende conclusie: “Tegen de tijd dat kwantumcomputers sterk genoeg zijn om privésleutels te ‘reverse-engineeren’, zouden kwantumbestendige technologieën op grote schaal beschikbaar moeten zijn.” Hij voegde er echter aan toe te denken dat het risico van een 51%-aanval wordt onderschat.
- Aan goud is ook een uniek risico verbonden: het omzetten van het ene scheikundige element naar het andere (met behulp van deeltjesversnellers en kernfusie) is geen fantasie meer, maar serieus onderwerp van onderzoek. Vanwege de wetenschappelijke ontwikkelingen zou de toekomstige voorraad goud en de goudprijs kunnen toenemen of juist dalen door de omzetting vanuit andere elementen. Potentieel zit er een grotere voorraad goud in de oceaan: die bevat ongeveer 25 keer zoveel goud als de hoeveelheid die boven de grond aanwezig is. Op dit moment is de winning daarvan echter economisch niet rendabel. Andere potentiële nieuwe bronnen zijn asteroïden in de buurt van de aarde. Die bevatten naar schatting maar liefst 62,7 miljoen ton goud, ofwel 290 keer de bestaande voorraad boven de grond en de voorraad die zich in de ruimte, in de buurt van de aarde zou kunnen bevinden.
Op basis van zijn bevindingen concludeerde Harvey: “Bitcoin als ‘digitaal goud’ bestempelen is een te simplistische voorstelling van zaken. Gezien zijn unieke kenmerken is het onwaarschijnlijk dat bitcoin goud zal vervangen als favoriete veilige-haven van beleggers.” Hij voegt eraan toe dat bitcoin “nauwelijks een veilige haven is. Toch kunnen zowel bitcoin als goud een belangrijke rol spelen in gediversifieerde portefeuilles. Maar aangezien de specifieke risico’s uiteenlopen, is het onverstandig om uitsluitend op de een of de ander te wedden.”
Belangrijkste punten voor beleggers
- Gold blijft de favoriete veilige haven: in 2025 heeft goud zijn historische rol waargemaakt en in stressvolle tijden kapitaal aangetrokken, zelfs toen bitcoin ondermaats presteerde.
- Bitcoin is risicovoller in crisistijd: Beleggers die stabiliteit zoeken, kunnen nog steeds niet bitcoin evenveel vertrouwen als goud. Dit vanwege de correlatie met risicovolle activa en de gevoeligheid voor unieke technologische bedreigingen.
- Diversificatie, geen vervanging: Bitcoin kan nog steeds als diversificatiemiddel dienen binnen een portefeuille. Maar het moet niet worden beschouwd als iets wat goud kan vervangen crisis-hedge.
- Blijf alert op trendveranderingen: Verschuivingen in de correlatie tussen goud en bitcoin vereisen een regelmatige herbeoordeling van de allocatie binnen portefeuilles en van de risico’s. Vooral wanneer er nieuwe regelgeving komt of er technische ontwikkelingen plaatsvinden.
