Belangrijkste conclusies
- Op basis van hoe fondsen zich binnen de verschillende Morningstar-categorieën gedragen, wordt het in 2025 moeilijker voor beleggers om hun portefeuille goed te spreiden.
- De afgelopen twintig jaar hebben de LBMA Gold Price Index en de Morningstar Global Markets Index een positieve correlatie van 0,14.
- Historisch gezien is de werkelijke diversificatiewaarde van goud gebleken tijdens crisismomenten, zoals in 2008 en 2020.
Al tientallen jaren beschouwen beleggers goud als een tijdloze verzekering: een vermogensklasse die naar verwachting meer waard wordt wanneer aandelen dalen. De reputatie van het edelmetaal als bescherming tegen inflatie, marktspanningen en geopolitieke schokken is diep geworteld. Bij nadere bestudering van de data blijkt echter dat goud en wereldwijde aandelen op de lange termijn een correlatie hebben van nul tot licht positief.
In de afgelopen 20 jaar vertonen de LBMA Gold Price Index en de Morningstar Global Markets Index een positieve correlatie van 0,14. Dit betekent dat goud zich vaak onafhankelijk van aandelen heeft ontwikkeld, maar dat de relatie niet altijd negatief is. Zo is de waarde van goud soms gestegen wanneer aandelenkoersen ook stegen.
Hoe correlatie werkt en waarom het van belang is
Nobelprijswinnaar Harry Markowitz onderzocht in de moderne portefeuilletheorie waarom het risico afneemt naarmate een financiële portefeuille is samengesteld uit effecten die verschillende eigenschappen hebben, zoals sectoren of stijlvoorkeuren. Dit wordt ‘diversificatie’ genoemd.
Diversificatie is een verstandig basisprincipe voor beleggers, waarvan het idee is dat wanneer een deel van uw portefeuille daalt, een stijging in een ander deel ervan het totale rendement weer in balans brengt.
Hoeveel procent van een portefeuille moet bestaan uit aandelen, obligaties of andere activa, hangt af van de correlatie. Dat is een maatstaf voor de mate waarin twee activa elkaars bewegingen volgen. Dit wordt uitgedrukt als een getal tussen -1 en +1.
Een coëfficiënt van 0 geeft aan dat er geen correlatie bestaat tussen twee fondsen. Een coëfficiënt van 1 geeft aan dat er een perfecte positieve correlatie bestaat, wat betekent dat de twee dezelfde kant op bewegen: als de ene met 10% stijgt, stijgt de andere ook, en vice versa. Uiteraard is in het geval van een perfecte negatieve correlatie, of -1 de verhouding omgekeerd: als de eerste met 10% stijgt, daalt de tweede juist 10%.
De stijging van goud werpt nieuwe vragen op voor beleggers
De waardestijging van goud in 2025 is opmerkelijk, ondanks de recente terugval ten opzichte van de historische records. Na een stijging van meer dan 50% sinds begin dit jaar en een koers van meer dan 4.000 dollar per ounce, heeft het edelmetaal zijn reputatie als gewilde activa in turbulente tijden waargemaakt.
Telkens wanneer er belangrijke geopolitieke gebeurtenissen plaatsvonden, steeg de goudprijs onmiddellijk en waren de handelsstromen groot. Nu de prijzen nog steeds dicht bij het record staan, rijst de vraag of goud nog steeds van waarde is als diversificatiemiddel voor een portefeuille.
Goud blijft een effectieve hedge in moeilijke tijden
Hoewel de correlatie tussen goud en aandelen gemeten over twintig jaar positief is, is die wel heel klein. “Als op zichzelf staande beleggingscategorie en zonder rekening te houden met valuta-effecten, blijven edelmetalen een lage correlatie vertonen met traditionele activa en kunnen ze diversificatie bieden binnen een beleggersportefeuille. Het is echter ook belangrijk om rekening te houden met de risico’s en steeds hogere waarderingen van deze beleggingscategorie”, zegt Nicolò Bragazza, associate portfoliomanager bij Morningstar Wealth.
Daarom moeten beleggers er altijd voor zorgen dat de fundamentele kenmerken van goud als beleggingscategorie de rol ervan als ‘diversificatiemiddel’ binnen de portefeuille ondersteunen.
Wanneer we naar de historische relatie kijken tussen de goudprijs en de aandelenmarkten, is duidelijk dat in periodes van relatieve rust op de markt goud en aandelen vaak tegelijk in waarde stijgen, gedreven door liquiditeit en optimisme over de economische groei. De werkelijke diversificatiewaarde van goud is echter naar voren gekomen op crisismomenten, zoals de financiële crisis van 2008 en de marktschok als gevolg van de coronapandemie, begin 2020.
Voor langetermijnbeleggers blijft goud dus een aantrekkelijke manier van je verzekeren. Door de historisch lage correlatie met aandelen en obligaties blijft het een stabiliserende factor in goed gespreide portefeuilles.
In zijn laatste maandelijkse nieuwsbrief schrijft Mark Haefele, Chief Investment Officer bij UBS, dat de bank een “positieve visie op goud” houdt, aangezien het “dit jaar beter heeft gepresteerd dan belangrijke aandelen- en obligatie-indexen. Dat weerspiegelt deels zijn rol binnen een portefeuille als hedge tegen economische-, politieke- en geopolitieke risico’s.” Tegelijkertijd maakt de lage correlatie van het edelmetaal met aandelen en obligaties, vooral in periodes dat de markt gespannen is, van goud ook “een waardevolle diversifier”. Haefele adviseert een allocatie van rond de vijf procent.
Ray Dalio, oprichter van Bridgewater Associates, die onlangs sprak op het Greenwich Economic Forum, dringt echter op een veel hogere weging aan bij beleggers, van ongeveer 15% van hun portefeuilles.
In 2025 is goud geen goede diversificatiemethode geweest.
In 2025 vertoonde de Morningstar Categorie van fondsen die beleggen in edelmetalen, waaronder goud, echter positieve correlaties in euro’s. vergeleken met de meeste andere categorieën, waarmee de trend van zowel 2023 als 2024 is omgebogen. Vooral de categorie edelmetalen lijkt haar correlatie te hebben versterkt, vooral met risicovolle categorieën en categorieën waarvan de onderliggende activa in Amerikaanse dollars geprijsd zijn.
“Dat komt deels doordat rendementen naar euro’s worden omgerekend”, legt Bragazza van Morningstar uit. “De afgelopen jaren is de correlatie tussen goud en de wereldwijde aandelenmarkten positief gebleven, gemeten over een periode van 36 maanden”, zegt hij. “Correlaties kunnen echter in de loop van de tijd behoorlijk onstabiel zijn en zijn moeilijk te voorspellen.”
De correlatie tussen activaklassen neemt toe
Effectieve assetallocatie, zoals het verdelen van een portfolio tussen obligaties en aandelen, wordt gebruikt om het rendement te verhogen wanneer de markten stijgen en om kapitaal te beschermen en risico’s te verminderen wanneer ze dalen. Diversificatie is een essentieel onderdeel van succesvol beleggen, maar er zijn tekenen dat echte spreiding steeds moeilijker is. We hebben de 14 grootste Morningstar Categorieën bekeken in drie periodes: de eerste negen maanden van 2025, in 2024 en in 2023.
De correlatie tussen de verschillende activaklassen is sinds het begin dit jaar aanzienlijk toegenomen vergeleken met de jaren daarvoor, vooral voor bepaalde categorieën: hoe groener het vakje, hoe hoger de correlatie. Omgekeerd geldt dat hoe meer het vakje naar rood neigt, hoe negatiever de coëfficiënt zal zijn.
Dit impliceert dat het voor beleggers moeilijker is geweest om te diversifiëren in periodes waarin de volatiliteit groot was, zoals dit jaar vanwege de Amerikaanse importtarieven, de aanhoudende inflatie en geopolitieke spanningen in Oost-Europa en het Midden-Oosten.
Is goud nog steeds een goede diversificatiemethode?
De correlatie tussen edelmetaalfondsen en andere categorieën lijken in de loop der tijd positiever te worden, wat impliceert dat het voordeel van diversificatie minder groot wordt. Terwijl in 2023 7 van de 14 correlaties negatief waren, bleef dat in 2024 grotendeels stabiel met 8 negatieve correlaties. In de eerste negen maanden van dit jaar waren er echter geen negatieve correlaties meer.
Ondanks het feit dat goud al tientallen jaren een lage correlatie vertoont, lijken beleggingsproducten die in goud beleggen voorlopig hun natuurlijke rol als spreidingsmiddel voor portefeuilles te hebben verloren.
