Belangrijkste punten
- Anders dan het historische patroon was oktober een negatieve maand voor bitcoin, met een daling van 4%.
- Institutionele beleggers blijven stabiel in bitcoin zitten en ondersteunen de prijs tijdens de recente volatiliteit.
- Analisten zien geen duidelijke tekenen dat er sprake is van een terugval die langer tijd gaat duren.
De daling met 13% van bitcoin afgelopen maand heeft de markt onrustig gemaakt, die de afgelopen twee jaar vooral nieuwe records vierde van cryptovaluta, een recordinstroom van kapitaal in ETF’s en massale institutionele acceptatie. Nu ether en solana nog sterker dalen dan bitcoin, vragen beleggers zich af of dit het begin is van een langdurige daling of dat er slechts sprake is van turbulentie binnen een volatiele beleggingscategorie.
Oktober is historisch gezien een uitstekende maand voor ‘s werelds belangrijkste cryptovaluta: bitcoin realiseerde die maand tussen 2013 en 2024 een gemiddelde winst van 20%. Daarom noemen bitcoinhandelaren deze maand ook wel Uptober. Dit jaar was het echter een heel ander verhaal: tussen 6 oktober en 6 november daalde bitcoin van 124.000 naar 101.000 dollar. En de laatste weken zakte de munt al meerdere malen onder de psychologische drempel van 100.000 dollar. Daar staat hij ook nu nog.
Analisten noemen verschillende macro-economische factoren en de marktdynamiek als oorzaak van deze uitverkoop. Harde taal van centrale bankiers en minder hoop op renteverlagingen op de korte termijn maakten dat beleggers risicovolle activa zoals cryptovaluta’s verlieten. Ondertussen verslechterde het sentiment verder door hernieuwde geopolitieke en handelsspanningen.
Nog belangrijker was dat toen de bitcoin sterk daalde en prijzen kelderden, handelaren die gebruikt hadden gemaakt van een hefboom – die dus geleend geld gebruikten om hun transacties te financieren – hun posities moesten sluiten. Dat versterkte de uitverkoop. Ondertussen namen andere langetermijnbeleggers hun winst, waardoor de terugval nog sneller ging.
Uitverkoop bitcoin door macro-economische factoren
Volgens Eliézer Ndinga, hoofd onderzoek bij 21Shares, begon de uitverkoop na de dreiging in oktober van de Amerikaanse president Donald Trump dat hij een importtarief van 100% op zeldzame aardmetalen uit China zou invoeren. Omdat hij dit enkele minuten na sluiting van de Amerikaanse markten op vrijdag 10 oktober zei, was cryptovaluta het enige direct liquide beleggingscategorie dat beleggers konden verkopen om zich in te dekken tegen macro-economische risico’s, meent Ndinga.
“Cryptovaluta’s waren de enige activa die konden worden verkocht om voor liquiditeit te zorgen en beleggers te beschermen tegen een dalende markt”, zegt hij. Hij voegt eraan toe dat “de fundamenten nog steeds solide zijn” en dat deze episode als iets kortstondigs moet worden beschouwd.
“In minder dan 24 uur tijd werd ongeveer 19 miljard dollar aan posities geliquideerd via beurzen, wat tot een scherpe liquiditeitskrapte leidde en brede risicoaversie”, zegt Dovile Silenskyte, onderzoeksdirecteur digitale activa bij WisdomTree. “Sindsdien is de markt die schok aan te verwerken.”
Matthew Kimmell, analist digitale activa bij CoinShares, ziet meer factoren die voor druk zorgden. Hji stelt dat mensen die al heel lang bitcoin hadden na vijf jaar of meer volatiliteit hun winst nemen en dat een “grote liquidatiegolf half oktober” heeft geleid tot een breed gevoelde aversie tegen risico. Ook de vraag van bedrijven is afgenomen, terwijl “macro-economische onzekerheid waarschijnlijk de algehele risicobereidheid beïnvloedt”.
Is dit het einde van de cryptorally?
De vraag of de terugval het begin markeert van wat handelaren een ‘cryptowinter’ noemen, is complexer. Bitcoin heeft drie zware winters meegemaakt: van december 2013 tot januari 2015, van december 2017 tot december 2018 en van november 2021 tot november 2022. In die periodes daalde bitcoin respectievelijk met ongeveer 75%, 83% en 73%.
“De recente daling is in vergelijking klein”, zegt Silenskyte. “Hoewel het sentiment na de flash crash van oktober is afgekoeld, is de marktstructuur veel sterker dan in eerdere cycli.”
Kimmell van CoinShares zegt: “Mocht de markt haar historische patroon van een vierjarige cyclus blijven volgen, dan komt de huidige timing overeen met het moment waarop eerdere bullmarkten hun hoogtepunt bereikten.” Hij benadrukt echter ook wat er deze keer anders is: er wordt minder met geleend geld gehandeld dan bij eerdere pieken, de verwachtingen over de macro-economie neigen naar een soepeler beleid en altcoins vertonen niet het euforische “blow-off-top”-patroon dat bij een echte cycluspiek hoort.
Ndinga van 21Shares is van mening dat het oude patroon aan het verdwijnen is. Hij zegt dat 2025 “het eerste jaar is waarin het gebruikelijke patroon van ‘bull run, sterke daling, lang herstel’ is veranderd” en wijst erop dat de waarde van bitcoin bijna twee jaar na de halvering in 2024 boven de 100.000 dollar is gebleven en dat de volatiliteit verrassend gematigd is.
De stromen crypto-ETF
De rol van institutionele spelers is essentieel om de huidige markt te begrijpen. De instroom in crypto-ETF’s was goed in oktober, vooral in bitcoin en ethereum, maar de uitstroom eind oktober, begin november beperkt. Interessant is dat solana sinds april elke week een gestage instroom van kapitaal heeft.
“Professionele beleggers lijken voorzichtig, maar trekken zich niet volledig terug”, zegt Kimmell van CoinShares. “Als dat wel het geval was, zouden we een veel grotere uitstroom uit crypto-ETF’s zien.”
“De uitverkoop werd voornamelijk veroorzaakt door kortetermijnposities en doordat derivaten afgewikkeld werden en niet doordat beleggers fundamenteel anders gingen denken”, zegt Silenskyte van WisdomTree. “Langetermijnbeleggers blijven ondanks de volatiliteit vasthouden aan hun posities. Dit lijkt meer op een cyclische reset binnen een voortdurende institutionele fase van acceptatie dan op het begin van een nieuwe cryptowinter.”
Ndinga van 21Shares gaat nog verder. Hij stelt dat de institutionele betrokkenheid bij crypto juist toeneemt, in plaats van afneemt. “Een van de belangrijkste redenen waarom wij ervan overtuigd zijn dat deze turbulentie tijdelijk is, is juist het feit dat institutionele beleggers, die posities voor de lange termijn vasthouden, zich niet uit de markt hebben teruggetrokken”, zegt hij.
Wat gaat er met bitcoin gebeuren?
Of de markt nu uiteindelijk weer een ‘cryptowinter’ ingaat of gewoon wat afkoelt na een intens jaar, Ndinga en als Kimmell trekken een vergelijkbare conclusie. Bitcoin gedraagt zich minder als een speculatieve niche-investering en meer als een macro-beleggingscategorie, die gevoelig is voor reële rendementen, liquiditeitsstromen en de risicobereidheid van de markt – kortom: het maakt in alle opzichten onderdeel uit van het mondiale financiële systeem.
Volgens Kimmell wordt “een echte cryptowinter doorgaans gekenmerkt door een aanhoudende golf waarin hefboomposities geliquideerd worden, een sterke uitstroom uit beurzen, activering van grote aantallen wallets, afnemende institutionele belangstelling, faillissementen in de crypto-industrie en een macro-economisch klimaat waarin risico’s worden gemeden.”
In plaats daarvan verwacht Kimmell dat de waarde van bitcoin “binnen een bepaalde bandbreedte zal blijven, met volatiele periodes die verband houden met macro-economische data, regelgeving en marktpositionering”. Hij blijft optimistisch over de vooruitzichten voor de middellange termijn naarmate de monetaire omstandigheden versoepelen en de deelname van institutionele partijen toeneemt. Ndinga vindt volatiliteit op de korte termijn “gezond” na een lange rally en een recordinstroom, en zegt dat “zolang bitcoin boven de 100.000 dollar blijft de structurele opwaartse trend intact blijft”.
Volgens Silenskyte van WisdomTree zou de waarde van “bitcoin kunnen stabiliseren en eerdere hoogtepunten opnieuw kunnen gaan testen naarmate de liquiditeitscondities normaliseren en de macro-economische onzekerheid afneemt. De bepalende factor wordt het bredere risicoklimaat: een verbeterd sentiment en een gestage instroom van institutionele beleggers zouden de weg kunnen effenen naar een herstel van bitcoin tegen het einde van het jaar.”
