De uitspraak van het Hooggerechtshof over de invoerheffingen heeft voorlopig weinig invloed op onze prognoses, niet alleen omdat deze uitspraak algemeen werd verwacht, maar ook omdat het effect ervan mogelijk teniet wordt gedaan door het gebruik van een alternatieve wet om de invoerheffingen hoog te houden. Het belangrijkste nieuws is wellicht dat president Donald Trump, die verontwaardigd is over de uitspraak van het hof, de invoerheffingen mogelijk nog verder zal verhogen.
Het Hooggerechtshof heeft besloten om het grootste deel van Trumps tariefverhogingen voor 2025 ongeldig te verklaren, maar wij hadden al rekening gehouden met een kans van 75% dat dit zou gebeuren. Onze visie kwam overeen met die van de voorspellingsmarkten, die de afgelopen maanden een kans van 70% tot 80% hadden toegekend aan deze uitkomst. Dit verklaart ook de gematigde reactie van de financiële markten op het nieuws.
De echte actie moet nog komen. De impact van de uitspraak van de rechtbank hangt af van de bereidheid en het vermogen van de regering-Trump om andere wettelijke bevoegdheden te gebruiken om nieuwe tarieven in te voeren ter vervanging van de afgeschafte tarieven. Hoewel we verwachten dat de gemiddelde tarieven licht zullen dalen, is dat niet gegarandeerd.
Er ontstaat een scenario met nog hogere tarieven
In zijn eerste reactie na de uitspraak van de rechtbank kondigde Trump inderdaad een nieuwe wereldwijde tariefverhoging van 10% aan op grond van artikel 122. Dit is een tijdelijke maatregel, aangezien artikel 122 alleen tarieven toestaat die 150 dagen van kracht blijven zonder toestemming van het Congres. Maar de komende maanden zal de regering-Trump onderzoeken op grond van artikel 301 voorbereiden om aanzienlijke tariefverhogingen in een groot aantal landen goed te keuren. Tarieven op grond van artikel 301 blijven voor onbepaalde tijd van kracht.
Paradoxaal genoeg is er zelfs een geloofwaardig scenario waarin de tarieven door deze beslissing uiteindelijk hoger uitvallen. Trump reageerde verontwaardigd op de beslissing van de rechtbank en versterkte zijn voornemen om de tarieven hoog te houden, door te zeggen dat de tariefbescherming “door deze beslissing juist zal toenemen”. Opmerkelijk genoeg suggereerde hij ook dat hij de afgelopen maanden had afgezien van verdere escalatie omdat hij “niets wilde doen dat de beslissing van de rechtbank zou beïnvloeden”.
Hoe de tarieven van sectie 232 en 301 functioneren
Volgens de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer zullen er in de komende dagen en weken meer details over de Section 301-onderzoeken worden bekendgemaakt. Het is ook mogelijk dat er nieuwe tariefverhogingen zullen worden doorgevoerd op basis van Section 232, die doorgaans wordt toegepast voor specifieke productcategorieën. Halfgeleiders en farmaceutische producten worden genoemd als mogelijke doelwitten.
Volgens het Yale Budget Lab was het gemiddelde aangegeven tarief op Amerikaanse importproducten sinds het begin van Trumps tweede ambtstermijn tot de dag van de uitspraak van het Hooggerechtshof cumulatief met 14,5% gestegen. Als gevolg van de uitspraak daalt die cumulatieve stijging met 7,8 procentpunt tot 6,7%. Het Hof heeft alle tarieven op grond van de International Emergency Economic Powers Act van 1977, die werd aangehaald om voor het grootste deel van de handelspartners een verhoging van 10% tot 20% in te voeren, nietig verklaard. Alle andere bevoegdheden om tarieven te verhogen, bleven door de uitspraak onaangetast. Het grootste deel van de resterende verhoging van 6,7% is het gevolg van het gebruik van de bevoegdheid op grond van sectie 232 om tarieven te heffen op auto’s, staal en andere goederen.
De regering-Trump heeft geen details verstrekt over het nieuwe basistarief van 10% uit hoofde van sectie 122. Maar het is duidelijk dat een algemeen tarief van 10% de verlaging van 7,8 procentpunt als gevolg van de uitspraak van de rechtbank ruimschoots zou kunnen compenseren. Er zullen waarschijnlijk aanzienlijke vrijstellingen zijn, zoals die waardoor Mexico en Canada bijna alle door hen aangegeven IEEPA-tariefverhogingen konden vermijden. Maar zelfs als er enkele procentpunten worden afgetrokken voor vrijstellingen, is het waarschijnlijk dat de gemiddelde tarieven de komende 150 dagen, terwijl de tarieven van sectie 122 van kracht zijn, ongeveer ongewijzigd zullen blijven.
Wat de tariefverhogingen op grond van sectie 301 zullen inhouden, is voor iedereen een raadsel. Tijdens de eerste ambtstermijn van Trump stegen de gemiddelde tarieven voor China met meer dan 15% op grond van sectie 301. Het is aannemelijk dat ze nog veel hoger hadden kunnen zijn. Aan de andere kant was de Section 301-zaak tegen China relatief eenvoudig, dankzij de unieke economische praktijken van China, waaronder zware staatsinterventie in de economie en bewezen wijdverbreide diefstal van intellectueel eigendom. Het opleggen van enorme tariefverhogingen aan andere landen op basis van Section 301 zou minder gerechtvaardigd zijn en zou tot juridische procedures kunnen leiden.
In totaal zou een combinatie van de bevoegdheden uit sectie 301 en sectie 232 echter kunnen leiden tot een cumulatieve tariefverhoging (van onbepaalde duur) die hoger is dan de IEEPA-tarieven die door het Hooggerechtshof zijn vernietigd. Of dit gebeurt, hangt evenzeer af van de persoonlijke wensen van Trump als van de juridische aspecten van de kwestie. Zonder IEEPA zal Trump niet in staat zijn om onmiddellijk nieuwe tarieven in te voeren. De bevoegdheden van sectie 301 en sectie 232 vereisen langdurige onderzoeken die vele maanden in beslag nemen. Het is mogelijk dat zijn interesse tijdens dit administratieve proces zal haperen.
