Belangrijkste conclusies
- Uit de notulen van de recentste Fed-vergadering blijkt dat sommige beleidsmakers renteverhogingen overwegen.
- Dat is een grote verandering vergeleken met een paar maanden geleden: toen leek het juist nog een uitgemaakte zaak dat de rente in 2026 een aantal maal verlaagd zou worden.
- Volgens analisten rechtvaardigen de huidige economische omstandigheden geen renteverhoging en zal de Fed de komende maanden waarschijnlijk een pauze inlassen.
De Federal Reserve staat voor een moeilijke keuze. Doordat de economische situatie verandert, is het niet zo zeker meer dat de rente dit jaar zal worden verlaagd, terwijl dat eerder wél als een zekerheid werd gezien. De notulen van de laatste Fed-vergadering, eind januari, werpen nieuw licht op hoe de leden van het Federal Open Market Committee (FOMC) hiermee omgaan. De beleidsverschuiving komt op een moment dat de situatie rond importtarieven blijft veranderen, een nieuwe voorzitter dit voorjaar het roer overneemt bij de Fed en er nog steeds grote verdeeldheid heerst onder de stemgerechtigde leden van het FOMC.
Nadat zij maandenlang gericht waren op de verslechterende arbeidsmarkt en het soepeler beleid dat nodig is om die te ondersteunen, lijkt het erop dat sommige Fed-leden nu vooral gericht zijn op de inflatie, die met 2,9% ruim boven hun doelstelling van 2,0% ligt. Bij het recente besluit om de rente ongewijzigd te laten, “gaven verschillende deelnemers van de vergadering aan dat zij een veelzijdiger (two-sided) benadering bij toekomstige beslissingen over de rente door het Comité zouden hebben gesteund”, aldus de notulen. Zo’n benadering zou “de mogelijkheid weerspiegelen dat een verhoging van de federal funds rate [de rente waartegen Amerikaanse banken elkaar berekenen voor één dag geld lenen, dat zij als reserve aanhouden bij de Fed, red.] passend zouden kunnen zijn als de inflatie hoger blijft dan de doelstelling”.
De bezorgdheid over de inflatie onder beleidsmakers van de Fed zou sterker kunnen worden door de stijgende olieprijzen, nu de oorlog met Iran zich uitbreidt naar een belangrijke olieproducerende regio.
Op Wall Street is de samenvatting al bestempeld als een teken van een hawkish tilt – een verschuiving van een voorkeur voor renteverlagingen en een beleidsversoepeling naar een voorkeur voor restrictievere voorwaarden. De verklaring trok ook de aandacht omdat die erop leek te wijzen dat commissieleden nog meer ingingen tegen president Trumps wensen. Hij heeft al jaren kritiek op de centrale bank en de huidige voorzitter Jerome Powell omdat die de rente niet sneller verlaagt. Kevin Warsh, de door Trumps gekozen opvolger van Powell, wiens termijn in mei eindigt, heeft ook aangegeven de voorkeur te geven aan een lagere rente.
Renteverhogingen zijn nog steeds onwaarschijnlijk
Analisten waarschuwen dat er niet te veel betekenis aan de verklaring moet worden toegekend. “Een renteverhoging dit jaar lijkt ons zeer onwaarschijnlijk”, zegt Bernard Yaros, hoofdeconoom VS bij Oxford Economics.
Tijdens opmerkingen die hij maakte tegen verslaggevers na de vergadering in januari sloot Powell zich daarbij aan. Hij erkende dat het FOMC alert zal blijven op nieuwe economische cijfers, maar zei dat de Fed waarschijnlijk niet snel zal overschakelen op een restrictiever beleid. “Het uitgangspunt voor de volgende stap is voor niemand een renteverhoging”, zei hij.
Don Rissmiller, hoofdeconoom bij Strategas, zegt dat met rentetarieven in neutraal gebied– dus noch accommoderend noch restrictief voor de economie – een tweezijdig beleid gerechtvaardigd is. “Ik heb het gevoel dat dat de basis was voor de discussie [in de notulen]”, zegt hij. “Als we [bijna] neutraal zitten, zouden we dan niet een echt neutraal vooruitzicht moeten hebben?” Hij beschouwt de verklaringen eerder als een “theoretische” vingeroefening dan als een aanwijzing dat de rente daadwerkelijk verhoogd gaat worden. Zeker niet gezien Powells opmerkingen.
Yaros van Oxford Economics zegt dat Fed-beleidsmakers “elke gedachte willen ontkrachten dat het inflatiedoel boven de 2% zou liggen”. Vooral na maanden waarin de nadruk lag op het ondersteunen van de arbeidsmarkt.
Wat is de volgende stap van de Fed?
De meeste analisten die het beleid van de Fed volgen, verwachten dat die een pauze inlast tijdens Powells resterende termijn als voorzitter en daarna. De Fed heeft de referentierente sinds afgelopen najaar met 0,75 procentpunt verlaagd en met 1,75 procentpunt sinds het begin van de cyclus van renteverlagingen begon in 2024. Sindsdien is de inflatie drastisch gedaald ten opzichte van de pieken in 2022 en is de arbeidsmarkt gestabiliseerd, nadat die afgelopen zomer leek te verslechteren. De beoogde federal funds rate ligt nu tussen de 3,50% en 3,75%.
“De economische omstandigheden rechtvaardigen [een verlaging] niet”, zegt Dan Siluk, hoofd Global Short Duration and Liquidity bij Janus Henderson Investors. “De economische groei is nog steeds sterk. De werkloosheid stijgt niet.” Dit ondanks de toenemende spanningen tussen het Witte Huis en de centrale bank. “Hier is sprake van twee tegenstrijdige belangen: de regering wil de economie stimuleren [met fiscale stimuleringsmaatregelen] en tegelijkertijd zal zij druk uit gaan oefenen op de nieuwe Fed-voorzitter om de rente te verlagen.”
In die context zegt Rissmiller van Strategas dat het ook mogelijk is dat de Fed de volgende paar vergaderingen zich afwachtend opstelt en geen actie onderneemt. Hij wijst op de meest uitgesproken leden van het FOMC, die bezorgd blijven over de stijgende werkloosheid.
Siluk van Janus Henderson zegt dat hij geen renteverhoging verwacht. Een verlaging is in zijn ogen waarschijnlijker als Warsh de balans van de Fed verkleint, hoewel het maanden kan duren voordat hij het FOMC van zijn standpunt heeft overtuigd. Warsh heeft eerder betoogd dat een kleinere balans het gemakkelijker zou maken om de rente laag te houden.
Yaros van Oxford Economics verwacht dit jaar nog twee renteverlagingen, in juni en september. “Dan zal de Fed voldoende vooruitgang op inflatiegebied zien om daar gerust op te zijn”, zegt hij. Hij voorziet dat de inflatie meer zal dalen. Dat komt volgens hem grotendeels door de stijgende woonkosten, die volgens hem tot en met dit jaar zullen vertragen, en doordat de meeste importheffingen al doorberekend zijn aan de consument. “Alle puzzelstukjes wijzen in de richting van een lagere inflatie in de toekomst”, zegt hij. “Ik zie niet hoe deze factoren tot een stijgende inflatie zouden kunnen leiden, wat vervolgens een renteverhoging zou veroorzaken.”
Volgens de CME FedWatch Tool wordt op de obligatiefuturesmarkten een renteverlaging van 25 basispunten verwacht in juli.
Kan het rentevooruitzicht veranderen?
Economen van BMO omschreven de verschuiving die blijkt uit de notulen van de Fed vergadering in januari als “een veelzeggende herinnering aan het feit dat de monetaire wind nog steeds snel van richting kan veranderen”.
Rissmiller zegt dat een scenario waarin de arbeidsproductiviteit afneemt en de economie dankzij fiscale stimuleringsmaatregelen op volle toeren draait, opwaartse druk op de inflatie zou kunnen uitoefenen. Dat zou kunnen leiden tot een scenario waarin een renteverhoging noodzakelijk is. Daarbij wijst hij op de recente renteverhogingen in Australië.
Siluk van Janus Henderson zegt verrast te zijn dat de financiële markten nog niet een paar renteverlagingen hebben ingecalculeerd voor de komende maanden, zoals beleggers verwachten. Hij schrijft die verwachting toe aan de aanstaande overdracht van het voorzitterschap van Powell aan Warsh. “Dat betekent niet noodzakelijk dat er een reeks renteverhogingen is ingecalculeerd, maar [de markt] houdt vast aan deze renteverlagingen, omdat Warsh begint en de balans van de Fed en de rente dan een beetje kunnen veranderen”, legt hij uit.
