Voornaamste conclusies
- Verwacht wordt dat de ECB op 18 december voor de vierde opeenvolgende keer de rentehoogte niet zal wijzigen.
- De geldmarkten anticiperen nu op een renteverhoging in oktober 2026. Dat is een enorme verschuiving vergeleken met slechts een week geleden.
- De inflatie in de eurozone kan nog altijd hoger uitvallen dan verwacht.
De Europese Centrale Bank zal naar verwacht op 18 december de rente hetzelfde houden; daarmee zou dit de vierde opeenvolgende vergadering zijn waarop de rente niet wordt verlaagd sinds de ECB die op 11 juni met 0,25 procentpunt verlaagde.
“Sinds de laatste vergadering van de ECB in oktober hebben nieuwe cijfers weinig aanleiding gegeven die een renteverandering op 18 december rechtvaardigen”, aldus Carsten Brzeski, hoofdeconoom bij ING.
Hoewel de groei van het bbp in het derde kwartaal duidelijk sterker was dan de ECB had verwacht, wijzen ook de sentimentindicatoren op aanhoudende veerkracht.
Tegelijkertijd is de economie in de eurozone op fundamentele punten niet wezenlijk veranderd. De Amerikaanse importheffingen blijven een negatieve invloed hebben op de export, de onzekerheid remt investeringen en de groei in 2026 is nog steeds sterk afhankelijk van fiscale stimuleringsmaatregelen van de Duitse overheid, aldus Brzeski.
Wat zijn de voornaamste rentetarieven van de ECB?
De eerste renteverlaging die de ECB doorvoerde, vond plaats in juni 2024; in totaal vonden er acht renteverlagingen plaats, waardoor de depositorente is gedaald van 4,00% naar de huidige 2,00%. Sinds 11 juni zijn dit de drie beleidsrentes van de ECB:
- Depositorente: 2,00%
- Herfinancieringsrente: 2,15%
- Marginale kredietfaciliteit: 2,40%
Verhoogt de ECB de rente in 2026?
De geldmarkten prijzen ook met grotendeels ongewijzigde rentetarieven in voor volgende week. Maar de rentetarieven die voorzien worden voor oktober 2026 liggen hoger. En dat is een grote verschuiving ten opzichte van iets meer dan een week geleden, toen de swapmarkten nog een lagere rente verwachtten komend jaar.
Isabel Schnabel, lid van het ECB-bestuur, zei in een interview met Bloomberg op 8 december dat het risico aangaande de economische groei in de eurozone “duidelijk naar boven is bijgesteld” en dat “het risico op [een hogere] inflatie naar boven is bijgesteld”.
Ze merkte op dat de inflatie in de dienstensector en de loonstijgingen hoger uitviel dan verwacht en dat de demografische druk op de arbeidsmarkt en hogere inflatieprognoses optreden nu de economie aantrekt en het begrotingsbeleid verruimd wordt.
Gezien het mandaat van de ECB om de inflatie op 2% te houden, zou een hogere inflatie een hogere rente rechtvaardigen, en geen lagere, aldus economen.
Ulrike Kastens, econoom bij DWS, ziet dat er sinds het interview met Schnabel steeds meer gespeculeerd wordt dat de volgende stap een renteverhoging zou kunnen zijn: “In deze context zal ECB-president Christine Lagarde waarschijnlijk alle opties openhouden en benadrukken dat de ECB zich vooraf niet vastlegt op een bepaald monetair beleid.”
“De nieuwe prognoses voor de inflatie en de verwachte vertraagde loongroei zullen waarschijnlijk onze eigen prognoses bevestigen, namelijk dat de depositorente in 2026 2,0% blijft”, verklaarde zij.
Michael Field, hoofd Europees marktstrateeg bij Morningstar, denkt dat de inflatie in 2026 onder de 2% zal blijven en dat de groei over het algemeen zwak blijft: “En dan weerhoudt niets de ECB ervan om de rente verder te verlagen.”
Brzeski van ING verwacht geen renteverhoging. “Als we voorbij volgende week kijken, denken wij niet dat Schnabels opmerkingen de visie van een meerderheid van de ECB-leden weerspiegelen. Met een verwachte inflatie van minder dan 2% de komende drie jaar, verwachten wij dat elke volgende renteverandering door de ECB een verlaging zal zijn en geen verhoging. In ieder geval tot in het late voorjaar van 2026”, zei hij.
Daarna zal het waarschijnlijk niet meer mogelijk zijn om de rente te verlagen. Door fiscale stimuleringsmaatregelen die tegemoet komen aan beperkingen aan de aanbodzijde zou de inflatie echter weer kunnen laten stijgen. Maar dat is voor in 2027, niet voor 2026.
Zal de ECB haar prognoses voor de economische groei en inflatie herzien?
ECB-medewerkers presenteren tijdens de vergadering op 18 december de nieuwe prognoses voor de inflatie en groei in de eurozone en voor het eerst ook prognoses voor 2028.
Brzeski denkt dat Schnabels analyse niet terug te zien zal zijn in de ECB-prognoses en acht het zeer onwaarschijnlijk dat de centrale bank de verwachte groei op de langere termijn van 0,3% van kwartaal op kwartaal in 2026 en 2027 zal wijzigen.
“Wat betreft de inflatie, de prognose voor 2026 zou licht kunnen worden verhoogd (dit was 1,7 % per jaar in de prognose van afgelopen september). De prognoses voor 2027 zouden moeten worden verlaagd vanwege de vertraagde invoering van ETS2.”
Het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie hebben het EU-emissiehandelssysteem voor gebouwen, wegvervoer en kleine industrieën, ofwel ETS2, met een jaar uitgesteld van 2027 naar 2028, omdat nationale regeringen hun bezorgdheid hadden geuit over de hogere kosten voor consumenten die dit met zich mee zou brengen.
Door de vertraagde implementatie van ETS2 zou de verwachte inflatie ongeveer 0,2 procentpunt hoger moeten uitvallen van 2027 naar 2028, aldus Brzeski.
De stafeconoom zou ook de verwachte economische groei naar boven kunnen bijstellen.
“De verwachte groei van het bbp in de regio is zeker niet indrukwekkend, maar verbetert wel”, aldus Field van Morningstar. “Dat zou volgend jaar een solide basis moeten zijn voor Europese aandelen.”
Wanneer vergadert de ECB in 2026?
- 5 februari
- 19 maart
- 30 april
- 11 juni
- 23 juli
- 10 september
- 29 oktober
- 17 december
