Belangrijkste punten
- De financiële markten verwachten geen renteverhoging op de ECB-vergadering van 30 april, aangezien de ECB volgens voorzitter Christine Lagarde meer informatie nodig heeft voor zij haar beleid verandert.
- Beleggers hebben nu twee renteverhogingen ingeprijsd voor 2026, omdat hogere energiekosten naar verwachting zullen doorwerken in de totale inflatie en de kerninflatie.
- Verwacht wordt dat de energieprijzen de inflatie de komende maanden zullen opdrijven, hoewel het volledige effect daarvan met vertraging duidelijk wordt.
Een nieuwe rentepauze is de meest waarschijnlijke uitkomst van de vergadering van de Europese Centrale Bank op 30 april, al vertroebelen de stijgende olie- en gasprijzen de voorziene inflatie en compliceert dit de volgende stap van de beleidsmakers.
Sinds het uitbreken van de oorlog in Iran zijn de energieprijzen sterk gestegen en dat heeft geleid tot heel andere marktverwachtingen. De markten die vóór de energieschok begon nog uitgingen van renteverlagingen, prijzen nu twee renteverhogingen in voor eind 2026. Rentefutures – derivatenmarkten waar beleggers handelen al naar gelang de toekomstige rentes die zij verwachten – wijzen nu op twee renteverhogingen van 0,25 procentpunt dit jaar, waarvan de eerste in juni.
ECB-voorzitter Christine Lagarde heeft nog eens benadrukt dat er nu consensus is om af te wachten. In haar toespraak op 20 april in Berlijn benadrukte zij dat beleidsmakers meer duidelijkheid nodig hebben voor zij de rente aanpassen, vooral duidelijkheid over hoe lang de energieschok zal duren en of de hogere kosten zullen doorwerken in de algemene inflatie. De hamvraag, zo zei zij, is “welk pad we gaan volgen”, verwijzend naar de drie scenario’s die de ECB heeft voor de energieprijzen. Zij voegde eraan toe dat de eurozone nog niet in het meest ongunstige van de drie scenario’s terechtgekomen is.
„Een ongewijzigde rente is op de korte termijn het meest waarschijnlijk, terwijl beleidsmakers de laatste data beoordelen“, zegt Michael Field, hoofdstrateeg Europese markten bij Morningstar. “De omstandigheden zijn duidelijk veranderd, maar de ECB moet nog bepalen of dit een tijdelijke piek is in de energieprijzen of een van langere duur. Als de stijging van de energieprijzen blijvend is, is uiteindelijk een reactie vereist. Het grootste risico zijn de secundaire effecten: bedrijven die de hogere energiekosten doorberekenen aan de consument.”
Het ECB-besluit valt op dezelfde dag dat Bank of England haar volgende beleid bekendmaakt en Eurostat voorlopige ramingen publiceert over de groei van het bbp in het eerste kwartaal en de inflatiecijfers voor de eurozone in april. Uit de meest recente cijfers van Eurostat blijkt dat de inflatie in maart 2,6% bedroeg, meer dan de 1,9% in februari.
Wat zijn de belangrijkste ECB-rentes?
De eerste renteverlaging van de ECB vond plaats in juni 2024 en door de in totaal acht doorgevoerde renteverlagingen is de depositorente gedaald van 4,00% naar 2,00% nu. Sinds 11 juni 2025 zijn dit de drie beleidsrentes van de ECB:
- Depositorente: 2,00%
- Herfinancieringsrente: 2,15%
- Marginale beleningsrente (de rente waartegen banken kort geld kunnen lenen bij de ECB): 2,40%
Dit kunt u verwachten van de ECB-vergadering op 30 april
„De financiële markten zullen goed letten op de taal die gebruikt wordt in de beleidsverklaring“, voegt Field van Morningstar toe. Een herhaling van het ECB-standpunt dat het beleid afhankelijk is van de cijfers en per vergadering wordt bepaald – en dat de ECB de ontwikkelingen nauwlettend volgt – stelt beleggers waarschijnlijk gerust.
“Maar elk teken dat de ECB een structurele verandering ziet in het economische klimaat en daarom mogelijk maatregelen moet nemen, brengt waarschijnlijk een reactie op de markt teweeg”, zegt hij.
Carsten Brzeski, wereldwijd hoofd macro-economie bij ING, verwacht dat de ECB donderdag minstens één renteverhoging zal aankondigen. De bank bevindt zich in feite weer „in crisismodus“ en zal overschakelen over op een reactievere, op cijfers gebaseerde aanpak, zegt Brzeski.
“De ECB moet niet gehaast of uit paniek de rente verhogen, maar zal zeker willen laten zien dat zij vastbesloten is in te grijpen, mocht dat nodig zijn”, voegt hij eraan toe.
Martin Moryson, hoofd economie bij DWS, verwacht geen verhoging van de rentes tijdens de vergadering. „Er zijn onvoldoende nieuwe data die zo’n stap rechtvaardigen“, zegt hij.
Zal de ECB de rente dit jaar verhogen?
Na april zijn renteverhogingen wel waarschijnlijk, zegt Moryson. Hij vindt dat twee verhogingen van 0,25 procentpunt mogelijk zijn. “Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de ECB moet reageren als de prijsdruk aanhoudt”, zegt hij. “Verdere rentebewegingen zullen dit jaar helemaal afhangen van de cijfers: olieprijzen, gasprijzen, de verwachte inflatie en kerninflatie. De ECB zal zich daarop niet vastleggen. Haar taak is nu vooral om de verwachtingen te sturen en duidelijk te communiceren: we zijn waakzaam, ons beleid is afhankelijk van de cijfers en we staan klaar om in te grijpen.”
Brzeski van ING wijst op een belangrijk verschil met 2022, toen door de Russische invasie van Oekraïne de energieprijzen en de inflatie ook stegen. Consumenten zijn nu veel minder geneigd om geld uit te geven, wat het inflatoire effect van hogere energieprijzen zou moeten beperken, maar de economische groei wel zwaarder zou kunnen belasten. Indicatoren van het sentiment wijzen nu al op minder economisch momentum.
Ook de dynamiek tussen valuta’s is nu anders. In 2022 versterkte een scherpe daling van de euro de geïmporteerde inflatie. Nu biedt de sterkere euro Europese consumenten in ieder geval enige bescherming, zegt Brzeski.
Neuberger Berman verwacht dat de ECB de rente in april ongewijzigd zal laten en de markten zal sturen in de aanloop naar de cijfers van juni, waaronder de inflatie, de lonen en de grondstoffenprijzen. Een renteverhoging zou mogelijk kunnen worden als de kerninflatie rond de 2,5% stabiliseert en de groei standhoudt, wat nog onzeker is, zegt het bedrijf in een notitie. „Als de kerninflatie rond de 2,5% blijft staan en de economische groei intact blijft, is een renteverhoging in juni mogelijk, maar wij denken niet dat die groei stand zal houden.”
De risico’s dat de groei afneemt, zouden uiteindelijk wel eens de overhand kunnen krijgen, omdat de economie van de eurozone kwetsbaarder is dan in 2022, met groeiprognoses voor 2026 die variëren tussen de 0,8% en 1,2%. De centrale bank moet een moeilijke evenwichtsoefening doen, tussen meer risico op inflatie en minder economische groei. Die spanning is des te groter doordat de ECB een geschiedenis heeft van beleidsfouten – van te vroeg verkrappen tijdens eerdere crises en te laat tijdens de inflatiepiek van 2022, zeggen de analisten.
De ECB zit tussen twee scenario’s in
Het dilemma van de ECB is de vraag hoe de huidige energieschok moet worden geïnterpreteerd. In maart heeft de centrale bank een raamwerk geïntroduceerd dat uitgaat van drie scenario’s – een basisscenario, een ongunstig scenario en een scenario waarin sprake is van zware spanningen. Bij elk scenario hoort een andere ontwikkeling van de energieprijzen.
Tot nu toe zit de eurozone ergens tussen het basisscenario en het ongunstige scenario in, dichter bij het eerste. Lagarde onderstreepte dit standpunt en merkte op dat de energieprijzen onvoldoende zijn gestegen om de economie volledig naar het ongunstige scenario te duwen.
Deze inschatting delen beleggers over het algemeen. Volgens Neuberger Berman plaatsen de nu bekende cijfers „de eurozone tussen het basisscenario en het negatieve scenario, maar dichter bij het eerste“. De inflatie bereikt later dit jaar naar verwachting zijn hoogtepunt op ongeveer 3,5% en de kerninflatie zal gematigder stijgen naar ongeveer 2,5%.
Moryson van DWS is het daarmee eens: „We komen steeds meer in dat middelste scenario terecht“, zegt hij. Veel hangt af van hoe lang de energieprijzen hoog blijven en of de verstoorde energievoorziening – vooral die rond de Straat van Hormuz – groter zal worden.
Hoe ziet de inflatie in de eurozone er straks uit?
„Een echte stijging van de inflatie als gevolg van de hoge energieprijzen zal pas later plaatsvinden: we verwachten een piek van ongeveer 3,5% einde deze zomer en daarna zal de totale inflatie weer dalen – vooral als gevolg van basiseffecten”, zegt Moryson.
DWS verwacht dat de inflatie in april relatief gematigd zal blijven, rond de 2,8% à 2,9%, waarbij seizoensfactoren de prijsdruk waarschijnlijk tijdelijk zullen temperen. „Op korte termijn zouden de inflatiecijfers voor april nog steeds iets gunstiger kunnen uitvallen”, voegt Moryson toe. De kerninflatie zou stabiel kunnen blijven volgens hem, of zelfs licht kunnen afnemen, omdat aan reizen gerelateerde effecten de prijs van diensten omlaag drukken. Het belangrijkste inflatoire effect van de hogere energieprijzen wordt pas later voelbaar.
Wanneer vinden de volgende ECB-vergaderingen dit jaar plaats?
- 11 juni 2026
- 23 juli 2026
- 10 september 2026
- 29 oktober 2026
- 17 december 2026
