In de laatste aflevering van The Long View sprak ik met Jeremy Grantham, een ervaren beleggingsstrateeg en mede-oprichter van Grantham, Mayo, Van Otterloo & Company, ook wel bekend als GMO. We bespraken zeepbellen, de hype rond AI, klimaatkwesties en de plekken waar beleggers meer waarde kunnen vinden.
Hieronder enkele fragmenten uit mijn gesprek met Grantham, co-auteur van *The Making of a Permabear: The Perils of Long-term Investing in a Short-term World*.
De balans tussen ondernemingsrisico’s en trouw zijn aan je beleggingsfilosofie
Amy Arnott: In de VS staat GMO erom bekend dat het tijdens zeepbellen vastgehouden heeft aan de principes van waardebeleggen - zelfs als dat ertoe leidde dat het klanten verloor. Hoe bent u omgegaan met de spanning die er bestaat tussen zakelijke risico’s of risico’s op carrièregebied en trouw blijven aan je beleggingsfilosofie?
Jeremy Grantham: Dat is ons niet echt gelukt. We waren idealistisch of naïef, hoe je het ook wilt noemen. We dachten destijds dat dat de juiste keuze was. Maar toen alles achter de rug was, besefte ik dat je, als groot bedrijf met aandeelhouders en alles, niet tegen een bullmarkt in kunt gaan. Keynes had gelijk. Hij sloeg de spijker op z’n kop. … Als de aandelenkoersen stijgen, beveel je ze aan. En staat iedereen in de rij om te zeggen dat je aandelen moet kopen voor de meest waanzinnige beursgang uit de geschiedenis van de mensheid. Over vijftig jaar zullen er verhalen worden verteld en geschreven over SpaceX, met quotes uit de prospectus, en dan zult u daar om lachen.
‘Chronisch gebrek aan toezicht’ op AI
Arnott: Het is zeker een zeer optimistisch gestemd document waar het gaat over het marktpotentieel [van SpaceX].
Grantham: Nou, ik bedoel meer: 1,7 biljoen voor een bedrijf dat diep in de rode cijfers zit, terwijl 90% van de prognoses gebaseerd is op de AI van hun nu derderangs aanbod aan AI, dat door Anthropic, OpenAI en anderen volledig van de kaart wordt geveegd. Dat is echt verbazingwekkend. De omvang ervan is verbazingwekkend. En het feit dat JPMorgan en anderen allemaal in de rij staan om dit aandeel nadrukkelijk aan te prijzen aan hun klanten.
Natuurlijk ontstaat er per definitie een enorm overschot aan kopers ten opzichte van het aantal verkopers , om te beginnen omdat de Nasdaq de regels heeft omzeild en de wetgeving heeft aangepast, zodat ze het aandeel SpaceX in de Nasdaq-index kunnen proppen, ondanks het feit dat het nog niks verdient, enzovoort enzovoort. Daardoor zullen veel mensen het moeten kopen, voor elke index die een notering heeft op de Nasdaq. De vraag naar het aandeel zal dus veel groter zijn dan het aantal verkopers.
Gezien de huidige vraag en aanbod is het moeilijk voorstelbaar dat de koers niet zal stijgen; wellicht zal die zelfs behoorlijk stijgen. Maar uiteindelijk zal de waarheid aan het licht komen en zal dit een van de mijlpalen in de geschiedenis blijken te zijn die ik achteraf zo waardeer. Het zou verbazingwekkend zijn als het níet instort, want er zullen zulke ingrijpende ontwikkelingen op AI-gebied nodig dat ons hele leven er totaal anders uit zal gaan zien.
Als de prijs van SpaceX gerechtvaardigd is, leven we in een vreemde wereld. Dan mogen we van geluk spreken als onze automaatvrienden niet de dienst gaan uitmaken. Maar ook als het aandeel crasht, wordt dit een historische beursgang; ik zou voor minstens 90% inzetten op het tweede scenario, maar als het eerste scenario uitkomt, wordt het voor hen nogal gruwelijk om te verantwoorden hoe ze tot deze prijs gekomen zijn en er zo structureel te weinig controles zijn uitgevoerd.
Het is alsof je medicijnen produceert zonder die eerst te testen. Alsof je ze, hoppa, zo snel mogelijk op de markt brengt. Voor AI gelden niet dezelfde beperkende regels als voor medicijnen, terwijl het gevaarlijker is dan welk geneesmiddel dan ook – en medicijnen kunnen al behoorlijk gevaarlijk zijn. Maar door AI kan ons leven op de meest onaangename manier veranderen. En blijkbaar zijn er zeer vermogende, zeer slimme mensen zeggen dat de productiviteit door AI sterk zal toenemen. Maar volgens mij gaan ze daarmee voorbij aan wat mogelijk is, gezien de wetten van de natuurkunde. Alles draait om energie. Alles wordt van grondstoffen gemaakt. Elk levend wezen heeft voedsel nodig. Die zaken doen er echt toe. Als je in de kou wilt overleven, moet je warm blijven en heb je kleren nodig.
Arnott: Je kunt niet van niets iets maken.
Grantham: Je kunt over alle hersencellen van de wereld beschikken, maar van niets iets maken, dat gaat niet lukken. Dat spreekt me aan. En nu zeggen sommige mensen dat de productiviteit met 10% of 20% per jaar zal stijgen. Maar zij hebben echt geen idee waar ze het over hebben.
Het grootste deel van de ruimtevaartactiviteiten die in de prospectus staan, wordt door serieuze natuurkundigen enzo volstrekt onvoorstelbaar genoemd.
Hoe ‘propaganda’ de prijs kan opdrijven
Arnott: Hoe weet je wanneer iets echt een goed idee is of een groots idee?
Grantham: Ik zie alleen dat een aandeel veel goedkoper is, en als ik het koop en voor altijd houd, zal ik er meer aan verdienen. Dat is een rekenkundig feit. Op de korte termijn kan een bedrijf dat geen werkelijke waarde heeft, zoals een meme-aandeel, echter beter presteren en twintig keer in waarde stijgen. Maar dat verandert niets aan de waarde die het op de lange termijn heeft. Uiteindelijk zal de koers weer gaan dalen.
Heel soms zijn er echter uitzonderingen op deze regel. De heer Musk is hier goed in, in de koers van het aandeel zo omhoog praten dat die vijf of zes keer hoger is dan de reële waarde op basis van een degelijk model, waarop beleggers u grote hoeveelheden aandelen weer verkopen. Hij is zo bedreven in propaganda dat de koers, in plaats van te dalen door verwatering, juist níet daalt, en al snel opnieuw een veelvoud van de fair value bedraagt. Dan verkoop je nog wat meer aandelen en investeer je dat geld in enorme fabrieken, megafabrieken, gigagrote fabrieken en zet je je overtuigingskracht en vertrouwen om in echte waarde.
Dat is theoretisch altijd al mogelijk geweest. Maar er zijn maar een paar mensen die dit langer dan heel eventjes hebben volgehouden. Musk is daar tot nu toe het beste voorbeeld van in de geschiedenis.
AI: ‘Ik wens het onze soort niet toe’
Arnott: Stel dat de prijsstijgingen inderdaad het gevolg zijn van deze 'greater fool’-theorie. Dan nog blijft het feit dat hij in erin geslaagd is om winst te maken en die te investeren in iets tastbaars.
Grantham: En zo wordt de ‘greater fool’-theorie werkelijkheid. Je zou in dit specifieke geval kunnen zeggen dat het niet eens om de ‘greater fool’-theorie ging, maar dat één of twee mensen zoveel vertrouwen in zijn vaardigheden hadden dat zij de juiste keuzes op beleggingsgebied hebben gemaakt. Natuurlijk verkopen veel mensen op de korte termijn dezelfde praatjes, waardoor zij veel mensen overhalen om ergens in te beleggen. Maar zij behalen veel slechtere resultaten, dus over hen hoor je daarna weinig meer. De groep die in Musk heeft geïnvesteerd, bleek dus gelijk te hebben. De honderd groepen die in de andere honderd bedrijven hebben geïnvesteerd, hadden het bij het verkeerde eind, en zoals men in de branche zegt: het is beter om geluk hebben dan om goed te zijn. Sommigen van hen hebben het gedaan omdat hij gewoon slimmer is dan wij. Ik ben er vrij zeker van dat dat zo is; veel succes ermee. Goed gedaan. Maar het gaat er vooral om die ene uit de honderd te selecteren die mooie praatjes echt in klinkende munt omzet doordat hij zich consequent blijft inspannen op basis van een goed doordachte strategie.
Dat lijkt onwaarschijnlijk en toch is het gebeurd. Of ze het kunnen waarmaken met 1,7 biljoen aan hypewaarde rond AI...Laat ik het zo zeggen: als AI echt zo goed is dat die 1,7 biljoen een schijntje is en AI zo sterk is, dan zijn onze levens serieus in gevaar. En dat wens ik onze soort absoluut niet toe. We moeten dus maar hopen dat dit een hype is. Want als dat het niet is, is het nog veel erger.
Valentina Djeljosevic heeft aan dit artikel meegewerkt.
