Er is iets vreemds aan de hand. Space Exploration Technologies SPCX staat op het punt om in allerlei toonaangevende indexen een aanzienlijk grotere weging te krijgen, terwijl de aandelenkoers juist hapert.
Grote aandelenindexen zoals de Russell 1000, de Morningstar US Total Market en de MSCI USA wegen de positie van elk bedrijf dat deel uitmaakt van de index op basis van de beurswaarde, gecorrigeerd naar rato van de hoeveelheid vrij verhandelbare aandelen. Dit betekent dat als bedrijf A en bedrijf B dezelfde beurswaarde hebben, maar van bedrijf A een hoger percentage vrij verhandelbare aandelen in omloop is, het in die indexen een hogere weging krijgt dan bedrijf B.
Dit is de reden waarom SpaceX, met een totale beurswaarde van 1,4 biljoen dollar eind juli, in de Russell 1000 hetzelfde gewicht van 0,08% kreeg toegekend als Delta Air Lines DAL dat een beurswaardee heeft van 57,0 miljard dollar.
Deze situatie gaat zeer binnenkort wel veranderen. Het gewicht van het ruimtevaart- en AI-bedrijf zal binnen de index naar verwachting minstens verdubbelen, ongeacht de vraag of de koers van het aandeel tussen nu en de volgende herwegingsdatum van de index stijgt of daalt.
Op 6 augustus kwamen meer dan 900 miljoen aandelen van SpaceX in aanmerking voor verkoop door betrokkenen bij het bedrijf, na de publicatie van de eerste kwartaalcijfers. Dit komt neer op 143% van de 639 miljoen aandelen die vlak na de beursgang beschikbaar waren. Als alle andere factoren hetzelfde blijven, zal de marktwaarde van SpaceX, gecorrigeerd voor het aantal aandelen dat in omloop is, met een factor 2,43 toenemen. Hierdoor komt het aandeel in de Top 100 van de Russell 1000 terecht en krijgt het een weging van ongeveer 0,20%. Dat ligt in de buurt van het gewicht van CVS Health CVS, Pfizer PFE en Deere & Company DE.
Dit zijn de gevolgen voor indexfondsen
Indexfondsen zullen gedwongen worden meer SpaceX-aandelen te kopen, juist nu mensen binnen het bedrijf ze verkopen. Dat brengt vraag en aanbod in dit geval meer met elkaar in evenwicht komen, maar het betekent ook dat het op de korte termijn wellicht moeilijk zal worden om de werkelijke waarde van het aandeel te bepalen en het handelsevenwicht. Een wachttijd kan veel indexfondsen wel helpen om heftige koersschommelingen op te vangen terwijl de markt ondertussen herstelt. Zo’n wachttijd voorkomt dat indexfondsen een aandeel kort na de beursgang kopen om heftig schommelende of onevenwichtige handel in de eerste weken en maanden na de beursgang te vermijden.
Bij grote beursintroducties, zoals die van SpaceX, zien veel indexen echter af van een wachttijd om een nauwkeuriger beeld van een bepaald marktsegment te krijgen. Als gevolg daarvan hebben de iShares Russell 1000 ETF IWB, de Vanguard Morningstar US Stock Market ETF
VTI
Wanneer hebben de grote indexen aandelen in SpaceX gekocht?
Hoewel deze indexen in juli 31% zijn gedaald, zullen zij hun positie in SpaceX bij de volgende geplande herschikking vergroten. Dat druist in tegen de marktkapitalisatieweging, die juist bedoeld is om het belang automatisch af te stemmen op de omvang van een aandeel. Het is een efficiënte wegingsmethode waarbij de wegingen stijgen en dalen al naar gelang de koersbewegingen van de bewuste aandelen.
Het gewicht van aandelen binnen een index kan ook stijgen en dalen doordat de hoeveelheid vrij verhandelbare aandelen verandert. Maar dat komt zelden voor bij bedrijven die al jaren beursgenoteerd zijn. Veel bedrijven hebben een free float-ratio die ruim boven de 90% ligt. Daardoor is hun voor de free float gecorrigeerde marktwaarde ongeveer hetzelfde als de totale marktwaarde. SpaceX en een handvol andere bedrijven die nog steeds door de oprichter bestuurd worden, hebben een lagere free float. Dat betekent dat een grote uitgifte van aandelen echt de positie in veel indexen kan beïnvloeden.
In onderstaande tabel staat wanneer beleggers kunnen verwachten dat grote indexen hun positie in SpaceX aanpassen, op basis van de eerstvolgende herschikking. Houd er rekening mee dat S&P SpaceX op zijn vroegst in juni 2027 aan zijn vlaggenschipindex, de S&P 500, zal toevoegen vanwege de verplichte wachttijd van één jaar. De voorwaarden die aan de winst worden gesteld, kunnen opname van het aandeel in de index mogelijk nog langer vertragen.
Schema voor de herweging van grote indices
De uitgifte van aandelen zal ook het percentage vrij verhandelbare aandelen van SpaceX beïnvloeden en daarmee de omvang van het bewuste aandeel in de hierboven genoemde indexen. In de tabel hieronder staan de aanstaande aandelenuitgiften, het mogelijke free float-percentage van het bewuste aandeel na een uitgifte en de geschatte, voor de free float gecorrigeerde beurswaarde. De voor free float gecorrigeerde beurswaarden kunnen veranderen, afhankelijk van de koers van het SpaceX-aandeel op de datum van uitgifte.
Resterende uitgiften van SpaceX-aandelen in 2026
Uitgaand van de koers op 31 juli zou SpaceX na de herweging op 11 december een gewicht van ongeveer 0,70% binnen de Russell 1000-index moeten krijgen. Het gewicht in de andere indexen zal na herweging worden gebaseerd op de beurswaarde, gecorrigeerd voor de hoeveelheid uitstaande aandelen op de dag van de herweging.
De lange termijn
Korte schommelingen in de aandelenkoers zouden voor beleggers in indexfondsen niet belangrijk moeten zijn. De heftige koersschommelingen van SpaceX in de eerste paar maanden dat het aandeel op de beurs werd verhandeld, zijn niet uniek, maar de omvang ervan en de grote aandacht in de media hebben indexregels die weinig bekendheid genoten weer eens onder de aandacht gebracht. Zelfs met de komende uitgifte van aandelen wordt niet verwacht dat SpaceX de komende tijd meer dan 1% zal uitmaken van grote Amerikaanse marktindexen. Koersschommelingen zullen dus relatief weinig invloed hebben op de koers van een indexfonds.
