Beleggers, en bankiers en adviseurs die beursgangen begeleiden (de zogeheten dealmakers) bereiden zich voor op de beursgang van SpaceX, waarbij het bedrijf gewaardeerd is op 1,75 biljoen dollar. Zij moeten rekening houden met een van de meest invloedrijke – en gevaarlijkste – factoren op de aandelenmarkt: het Musk-effect.
De koersgeschiedenis van Tesla (TSLA) illustreert deze dynamiek, zo blijkt uit het rapport dat PitchBook voorafgaand aan de beursgang schreef over SpaceX. Wij hebben sinds 2017 99 grote gebeurtenissen in kaart gebracht waardoor de koers van aandelen Tesla, marktleider op het gebied van elektrische voertuigen, met 7% of meer steeg of juist daalde, terwijl er duidelijk meer gehandeld werd in het aandeel.
Ongeveer zes op de tien daarvan werden veroorzaakt door bedrijfsspecifieke factoren. Ontwikkelingen op het gebied van goed ondernemingsbestuur (corporate governance) of politiek, die bijna allemaal rechtstreeks tot Musk terug te voeren waren, leidden gemiddeld tot koersuitslagen van bijna 12%. Statistisch gezien waren die niet te onderscheiden van de koersreactie op de beurs na publicatie van de kwartaalcijfers en pakten zeer negatief uit.
De Musk-premie is een zwaard dat aan twee kanten snijdt. De koers van het aandeel Tesla steeg de maand na de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2024 meer dan 90% dankzij „Trump-Musk-handel“. Maar die winst verdampte in maart 2025 weer volledig toen verzet tegen DOGE, Europese boycots en een verkoopdaling van 49% van Tesla in China samenvielen.
De onconventionele propositie van SpaceX bij de beursgang zou deze dynamiek verder kunnen versterken. Het bedrijf is van plan om 3% à 4% van de aandelen op de markt te brengen: het kleinste vrij verhandelbare percentage aandelen van een groot bedrijf in de moderne geschiedenis. Dit betekent dat door Musk veroorzaakte stemmingswisselingen onder beleggers al voor grote koersbewegingen kunnen zorgen doordat het orderboek ‘dun’ is. De koers van het aandeel Tesla vertoont uitslagen van 10% à 15% bij katalysatoren op politiek gebied of rond kwesties die over corporate governance gaan. PitchBook verwacht dat de koers van SpaceX bij vergelijkbaar nieuws bewegingen van 20% à 30% zal gaan meemaken.
Een ander punt is dat beleggers het bedrijf ongeloofwaardig vinden, wat aandeelhouders van Tesla bekend in de oren zal klinken. Het management van SpaceX maakt zijn doelstellingen doorgaans waar, maar haalt slechts één op de vijf doelen op tijd. De rest van de doelstellingen haalt het met twee tot drie jaar vertraging. Aandeelhouders zullen dit patroon inprijzen en een soort ‘mentale boekhouding bijhouden, een ‘geloofwaardigheidsgrootboek’. Daarin zullen zij uitgaan van tijdschema’s die 1,5 tot 2,5 keer zo lang zijn als die van het management, maar wel blijven geloven in de richting die het bedrijf op wil.
De beursgang van SpaceX wordt een vuurdoop voor iedereen wiens reputatie ervan afhangt. Bankiers moeten een prijs vaststellen voor een bedrijf waarvan de meerderheidsaandeelhouder de beurzen met een paar woorden in beweging kan zetten. Het management moet zijn prognoses baseren op strakkere, beter verdedigbare marges dan in het verleden. Institutionele beleggers moeten beslissen hoeveel volatiliteit die door Musk veroorzaakt wordt zij kunnen verdragen. Dat zal voor geen van bovengenoemde personen gemakkelijk worden.
