Belangrijkste punten
- De jacht op zogeheten HALO-bedrijven, ofwel bedrijven “met veel fysieke activa, die niet snel verouderen“ (heavy asset, low obsolescence), is geopend. Die ontwikkeling vindt plaats nu AI voor ontwrichting zorgt in de software- en technologiesector.
- Europa’s dominante kapitaalintensieve industrie was niet populair in het afgelopen activa-light tijdperk.
- Nu stroomt er weer kapitaal naar sectoren waarvan aangenomen wordt dat ze immuun zijn voor snelle technologische innovatie.
De vaak bekritiseerde Europese ‘oude economie’ zou wel eens als de winnaar uit de bus kunnen komen nu de trend onder beleggers anti-AI is. Zij willen hun portefeuilles toekomstbestendig maken omdat zij bang zijn voor de technologische ontwrichting van AI.
De jacht op HALO-aandelen – een term die Wall Street gebruikt voor bedrijven “met veel fysieke activa, waarvan het risico op veroudering gering is“ – is geopend. Dat gebeurt omdat beleggers zich zorgen maken over de waarderingen van techbedrijven en de ontwrichting die dreigt door AI. Volgens sommige analisten zou Europa daarom wel eens aan slag kunnen zijn.
„Het gaat niet om wat Europa wél heeft, maar om wat het níet heeft“, zegt Josh Brown, CEO van Ritholtz Wealth Management, die de term HALO vorige maand introduceerde.
„Wat ooit een sterk punt was van de Amerikaanse aandelenmarkt – kapitaalarme bedrijven met hoge winstmarges – is in het AI-tijdperk plotseling een nadeel geworden“, zegt Brown. Hij voegt eraan toe dat Europa in zijn ogen „meer HALO is dan de Verenigde Staten“.
Europa: thuisbasis van HALO-aandelen?
HALO-ondernemingen zijn bedrijven die tastbare productiemiddelen – die minder gevoelig worden geacht voor vervanging door AI – combineren met duurzame toepassingen in de ‘echte wereld’. Denk aan de exploitanten van energienetwerken, van de infrastructuur die nodig is voor transport van mensen en goederen, van pijpleidingen, cruciale machines, en aan nutsbedrijven: het soort traditionele, stabiele ondernemingen dat een relatief groot deel van de Europese aandelenmarkt uitmaakt.
De alomtegenwoordige kapitaalintensieve industrieën in Europa waren de laatste tijd uit de gratie, toen bedrijven met weinig activa op de balans populair waren. Maar nu stroomt er weer kapitaal naar sectoren waarvan beleggers geloven dat ze structureel immuun zijn voor snelle technologische ontwikkelingen en techaandelen onder druk staan.
Vorige maand, voordat de oorlog met Iran begon, meldde Goldman Sachs dat haar index van meer dan 130 kapitaalintensieve Europese bedrijven – variërend van industriële bedrijven en grondstoffenconcerns tot de luxesector – sinds begin 2025 35% beter heeft gepresteerd dan zijn kapitaalarme tegenhanger. Dat komt omdat „de mate waarin een onderneming kapitaalintensief is een drijvende kracht achter waarderingen en rendementen aan het worden is“. Deze sectoren behoorden tijdens het recente cijferseizoen in Europa tot de best presterende sectoren.
In onzekere tijden is het gebruikelijk dat kapitaal wordt onttrokken aan risicovolle groei-aandelen ten faveure van defensieve aandelen. Maar nu beleggers steeds bezorgder zijn over het potentiële vermogen van AI om hele sectoren te vervangen, gaan zij zoek naar aandelen met een minder hoge waardering.
„Europa ontwikkelt zich tot een onverwacht toevluchtsoord voor wie zich zorgen maakt over het risico dat AI banen vervangt“, zegt Siddhi Purohit, portefeuillebeheerder bij RBC BlueBay Asset Management.
De aantrekkingskracht van Europa’s HALO is grotendeels te danken aan de weging binnen haar index. De Europese markt bestaat voor ongeveer 38% uit bedrijven met veel tastbare activa en voor 47% uit dienstverlenende bedrijven. In de VS is dat respectievelijk 18% en 67%, aldus Purohit van RBC, die dit verschil in samenstelling „cruciaal“ noemt.
„Europese bedrijven in de sectoren infrastructuur, nutsvoorzieningen en natuurlijke hulpbronnen zijn actief op gebieden waar AI wel stapsgewijs voor meer efficiëntie zorgt. Maar het kan hun businessmodel niet fundamenteel ontwrichten. De behoefte aan elektriciteit, transportnetwerken of mineralen kun je niet zomaar automatiseren”, zegt Purohit.
Zulke sectoren zijn in Europa doorgaans ook sterk gereguleerd, krijgen vaak overheidssteun en hebben vaste inkomstenstromen, merkt Purohit in een notitie op. Dat maakt de toetredingsdrempels die gelden voor HALO-bedrijven hoger. Denk aan de tijd, kosten en complexiteit die gemoeid zijn met het opzetten ervan. Dat maakt het voor grote taalmodellen moeilijk, zo niet onmogelijk, om ze kopiëren.
„Het is onwaarschijnlijk dat AI een elektriciteitscentrale of een elektriciteitsnetwerk kan vervangen of de levensduur van activa op infrastructureel gebied korter maakt“, zegt Mark Preskett, senior portefeuillebeheerder bij Morningstar.
Boost door anti-AI-handel en de grote Europese uitgaven aan infrastructuur
Beleggers zoeken bescherming zoeken tegen de destructieve effecten die AI kan hebben. Dat is een van de oorzaken van de stijgende koers van Europese HALO-aandelen. De tweede oorzaak is de enorme uitgaven die overheden doen om de infrastructuur te versterken sinds de Russische aanval op Oekraïne. Het opvallendste voorbeeld hiervan is de Duitse begroting voor 2025, dat een infrastructuurfonds ter waarde van 500 miljard euro bevat.
„Na een zeer lange periode waarin er vrijwel geen overheidsinvesteringen waren, leven die nu weer op“, zegt Joel Copp-Barton, senior portefeuillebeheerder bij Invesco.
Maar volgens Copp-Barton „kun je de fouten die in die periode gemaakt zijn niet van de ene op de andere dag rechtzetten“. „Er zal veel moeten worden geïnvesteerd. De rentes zijn weer reeel, er is sprake van inflatie en de aandelen die daar het meest van profiteren, zijn de bedrijven met zware activa.“
Welke aandelen zullen beter presteren ondanks ontwrichting door AI?
De oorlog in Iran heeft de handel in HALO-aandelen al snel een klap gegeven. Want veel kapitaalintensieve bedrijven lijden onder de hoge olieprijzen. En toch staan Europese bedrijven die veel materieel op de balans hebben staan dit jaar nog steeds in de plus. De koers van aandelen van energiebedrijven zijn 41% gestegen, die van nutsbedrijven 13% en die van mijnbouwbedrijven 4%. Technologie-aandelen staan ongeveer 2% lager.
Het Noorse energieconcern Equinor (EQNR ) is dit jaar tot nu toe het best presterende bedrijf uit de Morningstar Europe Index, met een stijging van 88% versus 49% voor olietankerbedrijf Frontline ( FRO ).
Ondanks de recente uitverkoop op de aandelenmarkt kan de verschuiving van geld naar kapitaalintensieve bedrijven nog doorzetten, volgens Goldman. Dit omdat zulke kapitaalintensieve waarde-aandelen nog steeds „sterk ondervertegenwoordigd“ zijn in beleggingsportefeuilles.
Aandelen die er eind februari binnen de kapitaalintensieve portefeuille van Goldman uitsprongen qua rendement zijn van bedrijven uit de auto-, mijnbouw-, bouw- en consumentengoederensector. Daartussen zitten bekende namen als BMW BMW, Rio Tinto RIO, Holcim HOLN, Kering KER, Eni ENI, Campari CPR, Nestlé NESN en Rheinmetall RHM. Onder druk binnen kapitaalarme portefeuilles staan namen uit de software-, reis- en dienstensector, zoals SAP SAP, TUI TUI1 en Adyen ADYEN.
Brown van Ritholtz raadt beleggers ondertussen aan goed op de kleine aandelen te letten, die van beide kanten van de AI-handel kunnen profiteren. Ze zijn „niet vatbaar voor ontwrichting door AI én ze profiteren van de uitbreiding [van de AI-infrastructuur, red.]“, zegt hij.
Neem chipbedrijven: die maken weliswaar echte producten, maar die zijn wel essentieel voor de grootschalige toepassing van AI. Hij vindt het Nederlandse ASML, dat chipmachines maakt, “uiterst HALO“. In Goldmans selectie stonden ook chipfabrikant STMicroelectronics STM en de telecombedrijven Orange ORA, Vodafone VOD en Telefonica TEF.
Andere voorbeelden zijn volgens Brown bedrijven die grondwerken uitvoeren, AI-datacenters bouwen of pijpleidingen aanleggen om die op het elektriciteitsnet aan te sluiten.
“Dat zijn allemaal HALO-projecten, die een boost krijgen door de vraag die zal voortkomen uit deze grootschalige uitbreiding [van AI-infrastructuur, red.],” zegt hij. “Daar liggen de grootste kansen voor beleggers.”
